خانه
شماره جاری
آرشیو
بازنمايي سارتر
صفحه 78
نشست نقد و بررسي كتاب «ادبيات چيست؟» نوشته ژان پل سارتر در شهر كتاب مركزي برگزار شد. دکتر حسين معصومي همداني در اين نشست با اشاره به اين نکته که اين كتاب اكنون در زمان خواندن كمي از خواننده دور است گفت : سال 1947 زماني است كه دو سال از آزادي فرانسه ميگذرد و دوران اشغال آلمان يك شكاف بزرگ ميان روشنفكران و نويسندگان فرانسه ايجاد كرده است. گروهي از اين نويسندگان فاشيسم را طلبيده بودند، عدهاي هم به نهضت مقاومت پيوسته بودند، برخي اين دوران را به نوشتههاي خود راه نداده بودند و گروهي هم از نوشتههاي خود، حربهاي براي مبارزه با اشغالگران ساخته بودند. معصومي دربارهي فرانسهي سال 1947 گفت: در اين زمان فرانسه كشوري بود با حزب كمونيست قوي. اصولا در اين زمان حزب كمونيست شاعران و نويسندگان زيادي دارد و در آن زمان كمونيست نبودن خلاف جريان حركت كردن بوده و اين افراد به يك مفهوم تعهد اجتماعي هنر و ادبيات معتقد بودند. اين منتقد معتقد است كه كتاب «ادبيات چيست؟» در فضايي چپ نوشته شده و نوعي از تعهدي كه در اين كتاب عرضه شده، چيز جديدي است. اينكه اين تعهد شامل چه كساني ميشود، هم چيز تازهاي است. اما اين احساس كه نويسنده تعهد اجتماعي، سياسي و طبقاتي دارد، در آن زمان احساس عمومي بوده است و در واقع سارتر سعي ميكند توضيح بدهد منظورش از اين تعهد اجتماعي چيست و چه فرقهايي با آن نوع تعهدي كه نويسندگان كمونيست از آن صحبت ميكردهاند، دارد. معصومي همداني اذعان كرد كه در زندگي خود سارتر، اين كتاب در زمان حساسي نوشته شده است؛ زماني كه سارتر به عنوان نويسندهي «وجود و عدم» و رمان «تهوع»، داشت اگزيستانسياليسم خود را به هگليانيسم و از طريق هگل به ماركس پيوند ميزد و هنوز به اين نتيجه نرسيده بود كه اگزيستانسياليسم از فروع ماركسيسم است. او همچنين افزود: زماني كه اين كتاب به فارسي ترجمه شد، دربارهي نقش اجتماعي هنر در ايران يكي دو كتاب به فارسي بيشتر نبود و فضا هم به طور كلي چپ بود؛ بنابراين اين كتاب به يك نياز پاسخ داد. براي كساني كه داشتند از آن صورت بسيار مبتذل رئاليسم سوسياليستي كه بسياري از نويسندگان و هنرمندان تبليغش ميكردند، خسته ميشدند، اين كتاب يك راه تنفس عرضه كرد كه نويسنده ميتواند متعهد باشد بدون اينكه به آن نسخههايي كه از شوروي صادر ميشد، پايبند باشد.
ارسال مطلب بوسیله ایمیل
چاپ خبر
