خانه
شماره جاری
آرشیو
معرفي كتاب
صفحه 69
پژوهش، پژوهشگري و پژوهشنامهنويسي خليل ميرزايي (2 جلد) ناشر: جامعهشناسان چاپ اول: 1388 898 صفحه منظور از پژوهش علمي چيست؟ آيا ميتوان به هر پژوهشي صفت علمي بودن را نسبت داد؟ پژوهش علمي از چه ويژگيهايي برخوردار است؟ «وقتي از روش پژوهش علمي سخن ميگوييم، ذهن هر پژوهندهاي در آغاز متوجه انديشيدن به شيوه علمي ميشود. از نظر فلسفي، منظور از روش مجموعه تدبيرها، ابزارها و راههايي است كه پژوهشگر را براي حصول به هدف نهايي هدايت و رسيدن به حقيقت را امكانپذير و آسان نمايند. علم آن چيزي است كه از طريق فرايند پژوهش نظام مند به توليد آگاهي و شناخت ميپردازد. ص 41» كتاب «پژوهش، پژوهشگري، پژوهشنامهنويسي» در2جلد به موضوعات مختلفي در حوزههاي روششناسي، روش، طرحنويسي، مفهومسازي، ادبيات پژوهش، تحليل محتوا، تحليل گفتمان ميپردازد و ميتواند نيازهاي اصلي پژوهشگران، متخصصان و دانشجويان را برآورده سازد. اين اثر در دوازده فصل، به صورت مبسوط و مفصل آيين پژوهش علمي را در اختيار علاقمندان قرار ميدهد. فصول كتاب به ترتيب عبارتند از: شناخت و روش پژوهش، نحوه نگارش طرح پژوهش: موضوع، زمان، بودجه و طرح پژوهش، مؤلفههاي و اصطلاحهاي پژوهش، شيوهها و ابزارهاي جمعآوري دادهها، ادبيات پژوهش، شرايط و چگونگي يافتن منابع و روشهاي بهرهبرداري از آنها، تحليل دادههاي كيفي، آمادهسازي دادهها براي تحليل با نرمافزار SPSS و آشنايي با آن، آمار توصيفي، آمار استنباطي، ساير تحليلها: تحليل شبكه اجتماعي، فراتحليل، اصول نگارش و جزئيات صوري و آخرين فصل، مستندسازي. از مهمترين ويژگيهاي اين كتاب پس از جامع بودن آن ميتوان به كاربردي بودن و به روز بودن آن اشاره كرد. مولف درباره اين اثر ميگويد: « از ويژگي هاي بارز اين کتاب ميتوان به کاربردي بودن آن اشاره کرد. بنابراين هر پژوهشگري با هر سطحي از نياز مي تواند نيازهاي واقعي خود را براي انجام واقعي يک پژوهش را از اين کتاب تأمين نمايد.ص30» گلشن حقيقت سيدحسين نصر انشاءالله رحمتي ناشر: سوفيا چاپ اول: 1388 479 صفحه تصوف و بحث درباره تعريف و ابعاد آن از قرون نخستين اسلام تاكنون در حوزههاي مختلف و از سوي پژوهشگران متعدد، مورد بررسي و تحليل قرار گرفته است. دكتر سيدحسين نصر از آن دست متفكراني است كه همواره در اين موضوع قلم زده است. كتاب «گلشن حقيقت» را اگر درآمدي بر تصوف قلمداد كنيم، نبايد اين نكته مهم را از ياد ببريم كه گويي اين اثر بيشتر از ديگر آثار مولف تجليگاه تجارب شخصي اوست، چنانچه انشاءالله رحمتي ميگويد: «مولف فرزانه كتاب سالها درباره عرفان و حكمت اسلامي قلمزده، با آن مأنوس و بدان عامل بوده است. گويي اين كتاب تعبير و توصيفي از همه آن تجارب است. ص77» شاهد اين گفته مترجم سخن دكتر نصر است كه ميگويد «اما در اين كتاب به نقش تمدني و فرهنگي تصوف نپرداخته ام، بلكه بيشتر به روان مردان و زناني كه طالب حقاند، اهتمام داشتهام. بنابراين ميكوشم تا حقايق تصوف را عرضه كنم و در عين حال نيازهاي فكري و معنوي ملموس زنان و مردان معاصر، هم در شرق و در غرب، را مدنظر دارم. ص 86» مولف در اين كتاب مباحث عميق و دشوار را به زباني ساده و شيوا در اختيار علاقمندان قرار داده است. دكتر نصر درباره عنوان اين كتاب ميگويد:«گلشن حقيقت، از رمزپردازي اسلامي سنتي در مورد باغ [يا گلشن] مأخوذ است. باغ اسلامي سنتي جلوه زميني بهشت است.» هيوستون اسميت از برجستهترين دينپژوهان و عرفانپژوهان معاصر درباره اين اثر ميگويد: «من زيباترين گلشنها را در اين عالم ديدهام و كتاب گلشن حقيقت چونان ربالنوع آن گلشنها به نظر ميرسد. اين گلشن حقيقتاً زيبا است. ص 78»اين كتاب علاوه بر مقدمه مفصل مترجم دربردارنده 4 بخش است.در بخش اول به موضوع «انسانيت» پرداخته شده است. بخش دوم، با چهار فصل به موضوعاتي مانند حقيقت، عشق و زيبايي، خير و عمل بشر، چگونه به گلشن حقيقت برسيم ميپردازد. بخش سوم: دستيابي به مركز تصوف، ديروز و امروز نام دارد. كتاب با بخش چهارم كه دربردارنده دو پيوست به نامهاي سنت صوفيه و طريقههاي صوفيه، سنت تصوف و عرفان نظري، به پايان ميرسد. روانشناسي فرهنگ و تربيت علياكبر شعاري نژاد ناشر: امير كبير چاپ اول: 1387 240 صفحه كتاب روانشناسي فرهنگ و تربيت: واقعيتهاي روانشناختي تربيت و فرهنگ (فراموش شده) به مباحث مهمي در دو حوزه فرهنگ و تربيت ميپردازد و به اين نكته مهم اشاره ميكند كه «هيچ مقامي در حوزه تربيت (آموزش ـ پرورش) از مطالعه مستمر مسائل جامعه و جهان امروز بينياز نيست و ميزان اثر بخشي آن به همين مطالعه بستگي دارد. ص 12» اين اثر در پنج فصل با عناويني مانند ماهيت آموزش ـ پرورش و فرهنگ، نقش آموزش ـ پرورش در فرهنگ عمومي، واقعيتهاي فراموش شده روانشناختي تربيت در آموزش ـ پرورش معاصر، واقعيتهاي روانشناختي فراموش شده و درآخر واقعيتهاي روانشناختي در تربيت، مهمترين و كليديترين مباحث اين حوزه را تحليل و بررسي ميكند. مولف در فصل اول با عنوان ماهيت آموزش ـ پرورش و فرهنگ ميگويد: «آموزش ـ پرورش چيست؟ و فرهنگ (عمومي) چيست؟ طرح اين دو پرسش مهم است، زيرا تا ندانيم آن دو چيستند يا چه منظوري از آن مفهوم داريم احتمال انحراف در سخن گفتن درباره آنها، مؤلفهها، روشها و تعامل آن دو زياد است. آموزش ـ پرورش يا «تربيت» فرايند كمك كردن به مردم، به ويژه كودكان و نوجوانان است، تا استعدادهاي خدادادي خود را شكوفا سازند و رشد و گسترش دهند، رفتارشان را تغيير دهند يا وضع موجود رفتار خود را به وضع مطلوب تبديل كنند، در آموختن مهارتهاي زندگي موفق شوند و سرانجام از سلامت و زندگي لذت بخش بهرهمند شوند تا بتوانند شهروند سالم و موثر باشند. ص 13» يكي از عناوين فصل دوم «آموزش ـ پرورش را عيبياب بدانيم نه عيب پوش» نام دارد. شعارينژاد در اين فصل با تاكيد بر اين نكته كه در حوزه آموزش و پرورش، تعارف، تظاهر و تملق، خيانت به جامعه بشري است ميگويد: «مدارس بايد كارگاه آموزشي باشند؛ آموزش و يادگيري اطلاعات و مهارتهاي واقعي براي زندگي واقعي؛ نه مراكز تبليغ نظرهاي شخصي. به عبارت ديگر، همه مراكز يا نهادهاي آموزشي، اعم از مدارس و دانشگاهها وظيفه دارند و مراقب هستند كه چهار نوع تغيير درهمه دانشآموزان به وجود آورند.ص63» اينك دين جان دي. كپيوتو مرضيه سليماني ناشر: علم چاپ اول: 1388 240 صفحه «هر كتابي كه عنوان درباره دين دارد، بايد با اعلام اين خبر بد براي خواننده آغاز شود كه فاقد موضوع اصلي است. «دين» در صيغه مفردش، دقيقاً به عنوان يك چيز، در هيچ كجا يافت نميشود؛ دين براي ما آنچنان به طرز كلافه كنندهاي، چند جانبه و به طرز شمول ناپذيري، متنوع است كه نخواهيم توانست آن را تماماً در زير يك سقف گرد آوريم. اديان غربي، اديان شرقي، اديان باستاني، اديان مدرن، توحيدي، مشركانه و حتي اديان نسبتاً خداناباورانه و اينها بسيار فراوانند. ص 19» خواندن اين جملات در ابتداي فصل اول كتاب «اينك دين» با عنوان «عشق خدا» به خواننده اين نويد را ميدهد كه با نوع متفاوتي از رويكرد ونگارش درباره موضوع دين تا انتهاي كتاب روبرو خواهد بود. جان دي. كپيوتو در مواجهه با ويژگيهاي پيچيده دنياي امروز كوشيده است پرسشهاي كليدي مربوط به حوزه دين را در قالبي متفاوت عرضه كند. و خواننده را تا پايان كتاب در جرياني ديالكتيكي از فراز و فرود انديشه با خود همراه كند و به اين دليل است كه مرضيه سليماني ميگويد: «درباره اهميت و اعتبار كتاب حاضر، بهترين روش، توصيه به خواندن آن است. نه نوشتههاي فراوان در جرايد معتبر، نه ترجمههاي پر تعداد به زبانهاي گوناگون نه اشارات ستايشآميز متفكران و متألهان برجسته، هيچ كدام قادر به توضيح ارج و ژرفاي اين اثر نيستند. ص 9» كتاب اينك دين در پنج بخش با عناوين: عشق خدا، چگونه جهان سكولار، پساسكولار شد، قوّت با تو باد، مردم غير ممكن، درباره دين ـ بدون دين نگاشته شده است. همچنين در پايان هر فصل، مترجم پينوشتهاي مفيدي را تحت عنوان «يادداشتهاي مترجم» به كتاب افزوده است كه به ارتقاي سطح فهم و اطلاعات خواننده كمك ميكند.مولف در فصل درباره دين- بدون دين مي گويد: «مفهوم دين بدون دين، هم سنگ اين توصيه است که ما به مفهوم قرون وسطايي صميمانه ديني بودن باز گرديم جايي که دين در معناي يک فضيلت به کار مي رود، نه پيکره اي با ادارات وسازمان هاي مرکزي در نشويل يا واتيکان. همان طور که دين «حقيقي» هم به معني «فضيلت» صميمانه يا حقيقت ديني بوده است.ص 189 » امر اخلاقي، امر متعالي؛ جستارهاي فلسفي سروش دباغ ناشر: كتاب پارسه چاپ اول 1387 290 صفحه كتاب امر اخلاقي، امر متعالي در بردارنده 14 مقاله از سروش دباغ در دو حوزه دين و اخلاق است. اولين مقاله كتاب با عنوان «كانت، ويتگنشتاين متقدم و نقد اخلاق تجربي» به بحث درباره موضوع اخلاق در فلسفه كانت و ويتگنشتاين و رابطه ميان اين دو ميپردازد. مقاله دوم و سوم با عناوين: بررسي مادري جايگزين از منظر فايدهگرايي عمل محور، اتانازي داوطلبانه غيرفعال از منظر اخلاق راس به حوزه اخلاق كاربردي تعلق دارد. در مقاله «مباني اخلاقي دموكراسي» مولف مفهوم دموكراسي را از منظر اخلاقي بررسي ميكند و مولفههاي اخلاقي دخيل در تكوين دموكراسي را نشان ميدهد. مقاله «اندرباب اخلاق و سياست» به ربط و نسبت ميان سياست و اخلاق ميپردازد و مهمترين سوالات اين حوزه را بررسي ميكند. مقاله «ويتگنشتاين و نگريستن از وجه ابدي» به مولفههاي امر هنري و نسبت آن با امر اخلاقي در فلسفه ويتگنشتاين متقدم ميپردازد. قسمت بعدي كتاب در بردارنده مقالات در حوزه مقولات ديني و عرفاني است. مقاله «تعبد و مدرن بودن» به نقد و بررسي آراي مصطفي ملكيان در نسبت ميان دين و مدرنيته ميپردازد. مقاله «عرفان و روشنفكري ديني» منزلت عرفان را در منظومه معرفتي روشنفكري ديني بررسي ميكند. مقاله تطور مفهوم «امر متعالي» در منظومه سپهري به بررسي دو تلقي از امر متعالي در هشت كتاب سهراب سپهري ميپردازد. مقاله «ايمان شورمندانه ـ ايمان آرزومندانه» را ميتوان ربط ميان دو تلقي از ايمان موسوم به ايمان شورمندانه و ايمان آرزومندانه دانست. «واقعيت گرايي و كثرت گرايي ديني» مصاحبه سيد امير اكرمي با جان هيك است. پس از اين بخش انتهايي كتاب به مباحثي در سنت فلسفه تحليلي ميپردازد. و دو مقاله «نوميناليسم وجود شناختي و فلسفه تحليلي» و «پوپر و سنت فلسفه تحليلي» پايان بخش اين كتاب هستند در مقاله اول مولف به تفكيك نوميناليسم وجود شناختي از نوميناليسم دلالت شناختي از يك سو و ذات گرايي وجود شناختي و ذات گرايي دلالت شناختي از ديگر سو ميپردازد. برخي از مقالات اين كتاب قبلاً به صورت جداگانه در مجلات و فصلنامههاي علمي ـ تخصصي به چاپ رسيدهاند. جامعهشناسي اثبات رياضي غلامحسين مقدم حيدري ناشر: سمت چاپ اول: 1387 152 صفحه مهمترين پرسشي كه ذهن مولف كتاب «جامعه شناسي اثبات رياضي» را به خود مشغول كرده بود اين پرسش است كه «آيا پيدايش و تكوين نظريههاي رياضي نيز، همچون نظريههاي علمي تحت تأثير عوامل جامعه شناختي، روان شناختي، متافيزيكي و فلسفي جامعهاي هستند كه در آن پا به عرصه ظهور ميگذارند؟ ص1» مولف در مقدمه با توجه به انسان به عنوان تنها موجودي كه توانايي انديشيدن دارد ميگويد: اين امر«سبب شده است كه خاستگاه همه افكار و عقايد را ذهن خود فرد بدانند. ص3» وي با نام بردن از انديشمنداني مانند كارل ماركس، اميل دوركيم، مكس شلر، كارل منهايم، آنها را افرادي معرفي ميكند كه اين موضع را نقد كردهاند و با سخني از منهايم ميآورد كه ميگويد: «ما به گروه تعلق داريم نه فقط بدين سبب كه در آن زاده ميشويم؛ نه تنها براي آنكه به متعلق بودنمان اعتراف ميكنيم و سرانجام نه به دليل آنكه دست وفاداري و بيعت به آن ميدهيم، بلكه از آغاز اين سبب كه جهان و برخي چيزهاي آن به همان شيوهاي كه ميبينيم كه به چشم گروه ميآيد، گروهي كه فرد در زهدان آن ميانديشد و تجربه ميكند. ص4» اما آيا در معرفت رياضي و علمي و نيز اوضاع به همين منوال است. غلامحسين مقدم حيدري در اين اثر با ارائه پژوهشهاي موردي ـ تاريخي ميكوشد نشان دهد كه نه تنها رابطه اثبات و مفهوم رياضي بسيار درهم تنيدهاند بلكه مفهوم «اثبات» مفهومي صلب و مطلق نيست بلكه در طول تاريخ تغيير كرده است و عوامل اين تغيير نه صرفاً پژوهشهاي رياضي بلكه عوامل جامعه شناختي نيز بوده است و گاه اين عوامل جامعه شناختي نقشي موثرتر از عوامل رياضي داشتهاند. مباحث رياضي در اين اثر تا حد امكان ساده شدهاند به گونهاي كه براي افرادي كه در حوزه رياضي آموزش نديدهاند قابل استفاده است. فصل اول كتاب نشان ميدهد كه با بيان مفهوم هندسي اثبات در پارادايم اقليدسي چگونه اين مفهوم بعدها در قرن 16 و 17 ميلادي دستخوش تحولات شد و مفهوم جبري اثبات به وجود آمد. فصول بعدي به ترتيب هندسه و تعليقات ديني ـ سياسي، انقلاب نااقليدسي ، براور رمانتيك صورتگرايي عليه شهودگرايي، مرگ اثبات نام دارند. مكتب نگارگري شيراز يعقوب آژند ناشر: فرهنگستان هنر چاپ اول: 1387 314 صفحه «مكتب نگارگري شيراز پديدهاي نيست كه يكشبه فراز آمده باشد؛ بلكه حاصل تعامل ساليان دراز نيروهايي است كه در زمينههاي سياسي، اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي فعال بودهاند. ص15» «مكتب نگارگري شيراز را به تعبيري ميتوان اُمّالمكاتب ايران در قلمرو كتابآراييدانست كه گرچه به لحاظ فرهيختگي و پروردگي به پاي مكاتب ديگري چون مكتب تبريز، هرات و اصفهان نرسيد ولي از حيث تداوم و استمرار و تجربه ادوار مختلف هنري بدانها پيشي گرفت. ص9» آثار وسيع به جامانده از اين دوره و همچنين پراكندگي اين آثار سبب شده است كه يعقوب آژند بازخواني، تحليل و بررسي مراحل گوناگون اين مكتب را در طي چهار بخش و هر بخش با سه فصل طبقهبندي كند. بخش اول كتاب، شيراز: دورنماي تاريخي از صدر اسلام تا سده هشتم هجري، نام دارد. «در بخش اول دريافتهاي تاريخي و فرهنگي و هنري و اجتماعي و اقتصادي شيراز، در گذر از سدههاي متوالي تا سدههاي هفتم و هشتم هجري قمري، البته در حد نيازهاي كلي فحص شد. ص10» سه بخش ديگر كتاب به سه دوره شاخص مكتب شيراز يعني دوره آلاينجو، دوره آلمظفر و دوره تيموريان اختصاص دارد. مولف در دوره آلاينجو (725-758هـ.ق) در سه فصل، چشمانداز سياسي، چشمانداز فرهنگي و هرني، ويژگيها و بازماندههاي مكتب شيراز: دوره آلاينجو، علاوه بر شاخصههاي اين دوران نسخههاي بازمانده مانند كيمياي سعادت، شاهنامه، كليلهودمنه، سمكعيار، مونسالاحرار، شاهنامه قوامالدين حسن را بررسي و تحليل ميكند. بخش سوم، مكتب شيراز: دوره آلمظفر (758-795 هـ.ق) نام دارد. بررسي مولف در فصل اول اين بخش به دوران مبارزالدين محمد و شاه شجاع و جانشينان وي اختصاص دارد و در ادامه گرايشهاي فرهنگي و ويژگيها و بازماندههاي مكتب شيراز مورد نقادي قرار ميگيرد. بخش چهارم، مكتب شيراز: دوره تيموريان (795-865 هـ.ق) نام دارد كه علاوه بر احوال سياسي و رويكردهاي فرهنگي و هنري، بازماندههاي اين مكتب معرفي ميشوند. مدل سكولار شدنِ غرب استيو بروس محمدمسعود سعيدي ناشر: گام نو چاپ اول 1387 128 صفحه كتاب «مدل سكولارشدن غرب» ترجمه مهمترين بخش كتاب مولف است. در اين بخش مدل سكولارشدن غرب را ارائه ميدهد، يعني عوامل و مسيرها و نشانههاي سكولارشدن در غرب را تشريح ميكند. ص 9» اما نويسنده در بخشهاي پاياني كتاب تاكيد ميكند كه «نظريههاي سكولاريزاسيون و منجمله نظريه خود او دلالت ندارد كه روزي دين زوال مييابد و باور ديني ديگر خريداري نخواهد داشت. مترجم مدرس معارف ديني در دانشگاه است، مقدمه مفصلي بر كتاب افزوده تا مباحث را براي غيرمتخصص قابل فهم كند. وي در ابتدا به تعريف واژه «سكولار» در ادبيات معاصر، زبان انگليسي، فرانسه و همچنين لاتين ميپردازد و سپس «فرايند سكولاريزاسيون» را كامل تشريح ميكند. وي ميكوشد تعاريف متعددي از متفكران مختلف براي اين واژه و تطور آن ارائه دهد. مباحث ديگري مثل سطوح مختلف سكولاريزاسيون، نظريات جامعهشناختي درباره سكولار، نظريه نوسكولاريزاسيون، نگرش سكولار در ادامه از سوي مترجم تحليل و بررسي ميشود. «استيوبروس» طي بخشهايي مانند، مدل سكولاريزاسيون، يكتاپرستي، اخلاق پروتستان، تفكيك ساختاري، تفكيك اجتماعي، فردگرايي، جامعهاي شدن، انشقاق و پيدايش فرقهها، دولتهاي سكولار و دمكراسي ليبرال، نسبيتگرايي، دفاع فرهنگي به شرح و بسط نظريه خودي ميپردازد. وي در بخش «تفكيك ساختاري» چنين ميگويد: «مدرنيزاسيون، مستلزم تفكيك ساختاري و كاركردي است. مقصود من از تفكيك و تمايز ساختاري، تكه تكه شدن زندگي اجتماعي است. يعني اينكه نقشها و نهادهاي تخصصي، براي انجام كاركردهايي ايجاد ميشوند كه همگي قبلاً توسط فقط يك نقش يا نهاد انجام ميشدند. ص 65» مترجم در پيشگفتار مي گويد:«عنوان اصلي کتاب کمي گمراه کننده است زيرا نويسنده در بخشهاي پاياني توضيح مي دهد که سکولاريزاسيون و منجمله نظريه او دلالت ندارند که روزي دين زوال مي يابد و باور ديني ديگر خريداري نخواهد داشت. ص 9» دين و معرفت جمعي از نويسندگان اعظم پويا ناشر: صراط چاپ اول 1388 161 صفحه براساس يك تقسيمبندي متداول، فلسفه غرب را متشكل از دو فلسفه تحليلي و قارهاي ارزيابي ميكنند. فلسفه تحليلي با نام فيلسوفان و متفكراني چون فرگه، راسل، مور و ويتگنشتاين پيوند خورده است. در ابتدا فلسفه تحليلي بيشتر به مباحثي مانند منطق، فلسفه زبان، فلسفه علم و فلسفه منطق محدود ميشد اما در ادامه دامنه شمول آن گسترده شد و مباحثي چون فلسفه دين، فلسفه اخلاق، فلسفه هنر، فلسفه سياست را نيز در خود جا داد. كتاب «دين و معرفت»، مجموعه مقالاتي به قلم نويسندگان متعددي از اين حوزه فلسفه در دو شاخه معرفت شناسي و فلسفه دين نگاشته شده است. «معرفت، ماهيت آن چگونگي حصولش و امکان اعتماد به آن از مباحث مهم معرفت شناسي اند که مباحث دين پژوهي بر آنها استوار است.ص4» مقاله «شكاكيت» به قلم «جاناتان دنسي» و همينطور مقاله «بداهت» به قلم «برتراندراسل» از جمله مهمترين مقالات در حوزه معرفت شناسي به حساب ميآيند. مقاله «لوگوس» به قلم «ژان پپين» و «مدعيات الهيات» به قلم «اي.جي.آير» از اهميت ويژهاي در حوزه دين پژوهي برخوردارند. ژان پپين در مقاله «لوگوس» درباره سه معني مختلف اين واژه چنين ميگويد: «اين سه معنا عبارتند از؛ 1) معناي عيني، پايه يا مبناي عقلي يك چيز. اين معنا غالباً داراي ماهيتي منطقي يا عددي است و نيز كاركرد يك اصل تبيين را دارد. 2) معناي ذهني، كه همان قوه يا استعداد استدلال يا انديشه است. 3) چيزي كه من آن را معناي بيانگر مينامم، يعني بيان عقل يا انديشه در گفتار يانوشتار ـ «گفتار» به صورت ايجاد لفظ باشد و يا صرفاً يك فرآيند مغزي ص 3» آخرين مقاله «معرفت و جهل» است كه به نقش معرفت در دين در گذر تاريخي ميپردازد و آراء فيلسوفان و الهيدانان را در اين مساله بررسي و تحليل ميكند. در مقاله معرفت و جهل آمده است که: «يک عنصر معرفتي، براي اکثر اديان و شايد هر ديني ضروري است، اما اين که دقيقا چه چيزي معرفت ديني را تشکيل مي دهد، مسأله اي دشوار است.ص113» گئورگ زيمل ديويد فريزبي جواد گنجي ناشر: گام نو چاپ اول: 1386 256 صفحه گئورگ زيمل (1918-1858) متفكر، جامعهشناس و نظريهپرداز اجتماعي در حوزههاي مختلفي مانند فلسفه، جامعهشناسي، روانشناسي اجتماعي، زيباييشناسي، تحليلهاي فرهنگي، ادبيات و هنر بسيار تأثيرگذار بوده است. از آثار عمده و اصلي او ميتوان به «درباره تفكيك اجتماعي (1890)»، «فلسفه پول (1900)» و «جامعهشناسي (1908)» اشاره كرد. مولف درباره پژوهش و غور در اين سه اثر زيمل ميگويد كه «توجه و تمركز ما بر اين سه اثر نشان داد كه «اولاً، به همراه تلاش او براي استقرار مبنايي اوليه براي جامعهشناسي، حدود و ثغور برخي مضامين محوري جامعهشناسي او نيز از پيش در دهه 1980 ترسيم شد؛ در ثاني در نظاممندترين اثر او در زمينه نظريه اجتماعي، او به شيوهاي كه از آن پس كمتر كسي توانست از آن برتر رود، قادر بود تا به كاوش درباره كنش متقابلِ يكي از ابعاد مغفول اقتصاد بپردازد، و بدين سان خطوط كلي نظريهاي درباره مدرنيته را طرح كند؛ ثالثاً عليرغم تشتت و ناهمگوني ظاهري كاوشهاي او درباره اشكال گوناگون كنش متقابل يا همرفتاري ميتوان برنامه جامعهشناختي منسجمي را در آثار او تشخيص داد كه بر ويژگيهاي عام كنش متقابل اجتماعي متمركز است.ص12» تأثير زيمل در حوزههاي مختلف جامعهشناسي، فلسفه و هنر كاملاً آشكار است، مثلاً از طريق اسمال و پارك بر مكتب شيكاگو، در فلسفه با شاگرداني چون هوسرل و بوير در جامعهشناسي انتقادي با شاگرداني چون لوكاچ، بولخ، كراكائُر و مانهايم. در تاريخ هنر با وُرينگر و رافائل در معماري با واگنر. ديويد فريزبي در اين كتاب پس از پيشگفتار مفصلي درباره زيمل در موضوعاتي مانند جامعهشناسي، جامعه، فرمهاي همرفتاري و واري آن، فرمهاي فرهنگي، مدرنيته در پس زمينه آن، مدرنيته كلان شهري به ارائه مقدمه و همچنين زندگي و پس زمينهاي درباره معاصران و بسط و تحول كار زيمل ميپردازد. مبناي جامعهشناسي از ديگر عناوين اين كتاب ميباشد مولف بخش مفصلي را به بررسي آثار زيمل اختصاص داده است و در آخرين بخش كتاب با نام «به سوي درك و تصويري جديد» به زيمل و معاصرانش، زيمل و ماركسيسم و جامعهشناسي مدرن ميپردازد. منظره و هنر غرب ملكوم اندروز بابك محقق ناشر: فرهنگستان هنر چاپ اول: 1388 370 صفحه «هر «منظره»اي، صرف نظر از طبيعي (بكر) يا مصنوع (پرورش يافته) بودنش، پيش از آنكه موضوع يا سوژه اثر هنري باشد مادهاي خام است. حتي هنگامي كه صرفاً به چيزي «نگاه» ميكنيم، پيشاپيش به آن شكل ميبخشيم و تفسيرش ميكنيم. شايد منظره هيچگاه در قالب عكس يا نقاشي بازنمايي نشود. ص11» به گفته ناشر منظور از منظره نگار در كتاب منظره و هنر غرب «بازنمود رابطه بين انسان و عالم طبيعت است. ص7» در اين اثر مطالبي نيز درباره آثار هنرمندان منظره نگاري همچون لورن، فريدريش، ترنر، كول و روئيزال آورده شده است و «طيفي از مباحث مربوط به منظره نگاري مطرح گرديده است؛ مباحثي چون چيدمانهاي منظرهنما، شيوهها و فناوريهاي «منظرهيابي»، متون ادبي و فيلم. هنر خاكي/زميني، نقاشيهاي آبرنگ و رنگ روغن، عكاسي، باغآرايي، پانوراما و نقشهنگاري از ديگر اشكال هنر منظره نمايي هستند كه در پانصد سال اخير شكل گرفتهاند. ص8» و مولف كوشيده است به تمام اين مفاهيم بپردازد. اين كتاب كه از جديدترين مباحث ميان رشتهاي است در 9فصل مانند: از زمين تا منظره، موضوع يا زمينه: منظره و نقاشي رنسانس، منظره: مكان دلپذير، مكان نگاري و زيبايي آرماني، قاببندي دورنمار، وراي توصيف: منظره امر شكوهمند و امر ناوانمودني، منظره و سياست، طبيعت: تصوير يا فعل و انفعال، از منظره تا زمين، آثار خاكي، هنر و محيطزيست نگاشته شده است. مولف در فصل «وراي حد توصيف» ميگويد: «چشمانداز خوشنماي طبيعت چشماندازي است كه ارزش منظره را تا جايي ارتقا دهد كه [منظره] به آثار مشهور هنري شباهت يابد. در عين حال، ذائقه خوشنماپسند چشماندازهاي طبيعت را به سيب بكر بودن و فاصله از عالم و هنر و اشياي مصنوع بر هر چيزي ترجيح ميدهد و از پيامدهاي اتفاق، آثار زمان و رشد هماهنگ لذت ميبرد و به تحسين هر چيز ناشناخته، بكر و خودانگيخته ميپردازد. ص 171» سرچشمههاي عرفان نصرتالله فروهر ناشر: افكار چاپ اول: 1387 350 صفحه مولف در كتاب «سرچشمههاي عرفان» بررسي هر عقيده و انديشهيي را بدون در نظر گرفتن موقعيت جغرافيايي و نحوه معيشت آن ناحيه كاري نادرست و نابهجا تلقي ميكند و ميگويد: «از اين رو لازم است كه اگر باوري مورد مطالعه قرار ميگيرد علاوه از موارد يادشده به وضع جغرافيايي و تاريخي و اخلاقي و آداب و رسوم كشورها يا ناحيههاي همجوار نيز توجهي داشته باشد؛ چون در گستره تاريخ هيچ، انديشه و مشربي علمي – فلسفي، و يا سياسي – اجتماعي و يا ديني نميتواند از باورهاي ديگر تاثير نپذيرفته باشد. ص 23» به همين منظور مولف هدف خود را از نگارش اين اثر در فصل اول فراهم آوردن مفاهيم و زمينهها و ريشههاي باورهاي زمان نزول قرآن و پيش از آن در شبه جزيره عربستان و پيدا كردن مشابهتهاي احتمالي بين باورهاي كشورهاي همسايه و كشور عربستان، عنوان كرده است. پس از مقدمه مولف بخش اول اين اثر با عنوان «مصر» آغاز ميشود، از موضوعات اين بخش ميتوان به دين و جهانبيني مصري، نجات بخشي، اخلاق در مصر باستان اشاره كرد. بخش دوم، «نگاهي به ميان رودان (بين النهرين) نام دارد كه در اين قسمت مولف به تمدن سومر ميپردازد. بخش سوم تحت عنوان «گرينش «كاهن – شاه» = «پاته تسي» موضوعاتي مثل كاهنان و بناي معبدها، جدايي دولت و دين، حمورابي قانون گذار، مقام زن در بابل، آيات قرآن درباره ارث، بابل، خداي بابل، سفر گيل گمش. بخش چهارم كتاب «نگاهي به اصل و زندگي مردم عرب پيش از اسلام» نام دارد. اين بخش از فرزندان اسماعيل آغاز ميشود و در ادامه به زندگي پيامبر، جنگها، سالهاي مختلف هجرت ميپردازد اما فصل دوم كتاب «كهانت در بين ملتها» نام دارد كه از كاهنان پيش از اسلام تا حسن بصري بعنوان زمينهساز مكتب مرحبة پيش ميرود. مولف در آخرين بخش «نگاهي به پديدآمدن انديشه صوفيان» را نگاشته است كه از هدف سلوك صوفيانه، جنبههاي عملي و معرفتي صوفيانه تا معرفي برخي از شخصيتها پيش ميرود. دموكراسي سنجيده رابرت اي.گودين ليلا سازگار ناشر: ققنوس چاپ اول: 1388 435 صفحه دموكراسي دقيقاً چه مفهومي دارد؟ آيا نظريه دموكراسي موضوعي «فيصله يافته» است؟ نشانههاي حضور، ظهور و بروز دموكراسي در كشورها چيست؟ رابرت اي. گودين در مقدمه كتاب دموكراسي سنجيده ميگويد: «دموكراسي مفهومي است بسيار مورد مناقشه. ولي در اصل مراد از دموكراسي اين است كه پيامدهاي اجتماعي به شكلي نظاممند پاسخگو يا مطابق رجحانهاي قاطع تمام طرفهاي درگير باشند. ص 11» گودين رايدهي را سازوكار متعارف براي تضمين اين گونه پاسخگويي نظاممند برميشمارد و جامعه سياسي كه از اين نظارت انتخابي محروم باشد را جامعهاي با اعتبار دموكراتيك ناچيز وصف ميكند و ادامه ميدهد كه: «ولي در حالي كه راي دادن شايد شرطي لازم براي حكومت كردن به شيوه دموكراتيك است، شرطي الزاماً كافي براي اين منظور نيست. ص11» «راي دادن عملي ظاهري است. در اين جا من بيشتر اعمالي ذهني و دروني را در نظر دارم كه پيش از رايدهي صورت ميگيرند و زمينهساز آن هستند. براي دموكراتيك بودن نتايج سياسي به معناي عميق و واقعي، آراي مردم بايد بازتاب داوريهاي حساب شده و قاطع باشد، نه واكنشهايي سرسري و غير ارادي. از شهروندان جوامع دموكراتيك انتظار داريم به شكلي تاملآميز و سنجيده رفتار كنند. ص11» كتاب «دموكراسي سنجيده» در سه عنوان اصلي: دموكراسي مبتني بر رجحانها، دموكراسي مبتني بر باورها، دموكراسي مبتني بر ارزش نگاشته شده است. مولف هدف اصلي خود را از نگارش اين اثر پررنگ كردن اين نكته عنوان ميكند كه «رجحانهاي سياسي مردم بايد تاملآميزتر و سنجيدهتر باشد. ص37» و اين كه چگونه مشورت دموكراتيك به عنوان فرايندي ذهني ممكن است به آن كمك كند. ص38» گودوين در انتهاي مقدمهاش بر كتاب تاكيد ميكند كه تمام كارهاي نظري و مفهومي فقط بخشي از كار بزرگتري است كه سرانجام بايد صورت گيرد. همچنين ميگويد «كه چنين نظريههايي در نهايت بايد با استفاده از شواهدي تجربيتر تقويت و آزموده شوند. ص38» مكاتب زبانشناسي نوين در غرب پيتر آ.ام.سورن عليمحمد حقشناس ناشر: سمت چاپ اول: 1388 442 صفحه كتاب «مكاتب زبانشناسي نوين در غرب» ترجمه فصلهاي سوم و چهارم كتاب «زبانشناسي در غرب، يك درآمد تاريخي» است. فصلهاي اول و دوم اين اثر پيش از اين با نام «تاريخ زبانشناسي» به فارسي ترجمه و سوي انتشارات سمت منتشر شده است. مولف اين اثر در فصلهاي سوم و چهارم كه در اين كتاب ترجمه شده است رخدادهاي بزرگ غرب را در زمينه زبانشناسي، از آغاز قرن بيستم تا زمان چاپ كتاب به طور جداگانه شرح و تحليل ميكند. مكاتبي كه در اين اثر توضيح داده شدهاند راه را براي پرورش نظريه زايشي و گشتاري فراهم كردهاند. مترجم اين كتاب هر فصل كتاب سورن را به مثابه يك بخش در نظر گرفته و آن را بر حسب موضوع به فصلهاي كوچكتر بخشبندي كرده است. مولف اين اثر پيش از نقد زبانشناسي جديد كه بدون توجه به تاريخ به حيات خود ادامه ميدهد درباره روش خود ميگويد كه اين كتاب «از منظر هر آنچه ذهن زبانشناسان نظريهپرداز امروزي را مشغول ميدارد به تاريخ موضوع نگاه ميكند؛ و از آن جا كه روششناسي در زمره مسائل اساسي اين روزگار است، بخش بزرگي از توجه ما صرف مباحث روششناسي و فلسفه علم شده است. ص1» بر اين اساس مهمترين اصلي كه مورد توجه سورن بوده اين نكته است كه «اگر زبانشناسي در اين مدعا برحق است كه به پايگاه يك علم واقعي راه برده، در آن صورت، استفاده از روششناسي علمي كي و چگونه در زبانشناسي باب شده و چه اشتباههايي در اينباره رخ داده است؟ ص2»كتاب «مكاتب زبانشناسي نوين در غرب در دو بخش و 11 فصل نگاشته شده است. بخش اول: قرن بيستم: اروپا نام دارد كه مباحث مربوط به اين بخش به طور جداگانه در دو فصل پيدايش زبانشناسي نظري و مكاتب اروپايي تحليل و بررسي ميشوند. بخش دوم: قرن بيستم: آمريكا نام دارد كه مباحث در طي فصول، تاريخي از مراحل اوليه: ويتني وبوئاس، ادوارد ساپير، لئونارد بلومفليد، تنوع آراء پس از بلومفيلد، دستور زايشي و طليعه دستور گشتاري، اتفاق نظر در مسائل فرانظري، جنبههاي صوري دستور زبانها، ردهشناسي زباني بررسي و تنظيم شده است. ده مقاله سيد حسن خميني ناشر: پژوهشكده امام خميني و انقلاب اسلامي چاپ اول: 1388 395 صفحه كتاب ده مقاله، مجموعه مقالاتي به قلم سيد حسن خميني است كه در فاصله سالهاي 1375 تا 1386 در مجله «متين» به چاپ رسيده است. نخستين مقاله اين اثر «درباره تنظيم خانواده» است. اين مقاله به موضوعات مختلفي مانند؛ تعريف جمعيتشناسي و تنظيم خانواده، نظريات جمعيتشناسي، حكم ثانوي در مساله تنظيم خانواده، وظيفه حكومت اسلامي در مساله تنظيم خانواده، نگاهي به مقالات و رسالههاي مرتبط با اين موضوع ميپردازد. اين مقاله در واقع رساله سطح سه، سيد حسن خميني براي حوزه علميه قم بوده است. مقاله دوم درباره استظلال و فتواي امام خميني درباره اين موضوع است به گفته مولف «اين مقاله وامدار تحقيقات درس حضرت آيتالله سيد علي محقق داماد است . ص1» مقاله سوم «شبهه عبائيه و آراي اصولي امام خميني» نام دارد. مقالات سوم تا هشتم در حوزه علم اصول فقه است در حالي كه به استناد به گفته مولف دو مقاله اول كاملاً در حوزه فقه نگارش يافتهاند. مقاله چهارم با عنوان «اصل شرطيت قدرت در تكاليف و تاثير آن بر انديشه سياسي امام خميني» نام دارد كه «به تبيين دخالت يكي از مباحث اصول در حوزه سياست عملي» اشاره دارد. دو مقاله بعدي به ترتيب «تفاوت مطلق و عام از ديدگاه آخوند خراساني و امام خميني» و «نظري بر نقدهاي شهيد خميني بر مقدمات پاسخ ابداعي امام خميني به مساله ضد» ميباشد. مقاله بحث «خطابات قانونيه» از مهمترين بحثهاي اصولي امام است كه در عناويني مانند كلمه ضد، كلمه اقتضاء، ضد عام، ضد خاص نگاشته شده است. مقالات بعد به ترتيب؛ كلمه توحيد از منظر اصوليين و امام خميني، نگاهي ديگر به شرح منظومه از منظر تقريرات فلسفه امام خميني، تحليل و نقد شبهه ابن كمونه از منظر تقريرات شرح منظومه و در نهايت امام و نگرشهاي نو در فقه ميباشد. اين كتاب همچنين در بردارنده مقدمهاي به قلم آيتالله سيد محمد موسوي بجنوردي است. بنياد كليگرايي؛ پل قديس و منطق حقيقت آلن بديو مراد فرهادپور، صالح نجفي ناشر: ماهي چاپ اول: 1386 182 صفحه آلن بديو در اين اثر چهره غريب، متفاوت و بديعي كه پل قديس (پولس رسول) ارائه ميدهد. بديو به نفي دو تصوير از پل قديس ميپردازد؛ هم تصويري كه پل را روحاني مقدسي معرفي ميكند و هم تصويري كه او را كشيش كينهتوزي توصيف ميكند كه فيلسوفاني چون نيچه به وي ناسزا ميگويند. در نظر بديو، پل قديس متفكري انقلابي و نوآورست كه با پايهگذاري مسيحيت بر شالوده واقعه رستاخيز مسيح تصوير جديدي از «سوژه» ترسيم ميكند. اين كتاب در عناويني مانند: پل كيست؟ دوپارگي سوژه، ديالتيك مرگ و رستاخيز، پل در برابر قانون نگاشته شده است فرهنگ معارف فارسي ـ انگليسي فرجالله خداپرستي ناشر: فرهنگ معاصر چاپ اول: 1385 850 صفحه اين فرهنگ دربردارنده بيش از 54 هزار مدخل ـ معادل برگرفته از واژگان تخصصي و تعبيرات و اصطلاحات علوم قرآني، تجويد، تفسير، حديث، عرفان، تصوف، اخلاق، مذهب، فلسفه، منطق، كلام و فقه است كه براساس بررسي و مطالعه و مقابله بيش از 400 منبع قابل اعتماد به زبانهاي انگليسي، فرانسه، لاتين، عربي و فارسي تدوين شده است «مدخلهاي اين فرهنگ را تعابير و مصطلحاتي تشكيل ميدهند كه در حيطه موضوع و مواضيع و مباحث علوم رايج و متداولاند و به منظور افاده مفاهيم خاص، وضع يا نقل شدهاند. صفحه پنج» فلسفهي قارهاي سايمون كريچلي خشايار ديهيمي ناشر: ماهي چاپ اول: 1387 196 صفحه سايمون كريچلي در اين اثر ميخواهد هدفي سهگانه را پيگيري كند. 1) با بررسي تاريخچه و معناي فلسفه قارهاي و نحوه جدايي آن از فلسفه تحليلي، نشان دهد چرا اين مسئله محل نزاع است 2) مؤلف ميخواهد نشان دهد كه چگونه انگارهاي فلسفه قارهاي را ميتوان مشخص كرد و نشان داد كه اين فلسفه قارهاي مجموعه مشخصي از سنتهاي فلسفي است كه در سنت انگليسي ـ آمريكايي ناديده گرفته شدهاند 3) همچنين در پي اين نكته است كه چگونه ميتوان در آينده از فلسفه در مقام فلسفه، وراي نزاعهاي حرفهاي كه چه كسي فيلسوف تحليلي است و چه كسي فيلسوف قارهاي بهتر سخن گفت. جستارهايي در ادبيات داستاني معاصر شهريار زرشناس ناشر: كانون انديشه جوان چاپ اول: 1387 398 صفحه مولف هدفش را از نگارش اين اثر چنين بيان ميكند: «مقالات اين مجموعه در حد بضاعت و توان محدود خود اغلب كوشيدهاند، پنجرهاي رو به يك رويكرد محتوايي و نقد ادبي ملتزم به انقلاب اسلامي و حكمت ايماني شيعه در بررسي برخي آثار و وجوهي از آراي تعدادي از نويسندگان معاصر داخلي و خارجي و برخي بنيانهاي نظري آن، باز نمايند ص14» اين اثر در دوازده فصل با عناويني مانند: صادق هدايت و ادبيات يأس، غلامحسين ساعدي و رئاليسم وهمآلود و ادبيات سترون و شبهمدرنيته، درباره گلشيري و فرماليسم مقلد تكنيك زده، پست مدرنيسم در فلسفه و ادبيات، نگاهي به دو حلقه ادبيات بحران و انحطاط؛ كافكا و ماركز. فرهنگ معارف انگليسي ـ فارسي فرجالله خداپرستي ناشر: فرهنگ معاصر چاپ اول: 1385 528 صفحه فرجالله خداپرستي در ساماندهي عناصر اين فرهنگ دو اصل اساسي را مدنظر داشته است كه عبارتند از: الف) وضوح اجزاي تشكيلدهنده فرهنگ ب) سهولت كاربرد آن. اجزاي اصلي اين فرهنگ براساس سرواژه (مدخل)، معادل فارسي، مقوله (حوزه) موضوعي تنظيم شده است. سرواژههاي اين فرهنگ، تعابير و اصطلاحاتي هستند كه در علومي مانند علوم قرآني، تفسير، تجويد، حديث، فقه و اصول، كلام، فلسفه (فلسفه و حكمت اسلامي، فلسفه قديم و جديد غربي)، منطق (منطق جديد و قديم) عرفان و تصوف، اخلاق، مذهب (اديان مختلف عالم و مذاهب اسلامي) كاربرد دارند. تفكر اضطراري اميد مهرگان ناشر: گام نو چاپ اول: 1388 200 صفحه مقالات و يادداشتهاي كتاب تفكر اضطراري نوشته «اميد مهرگان» پيش از اين و طي ساليان مختلف در روزنامهها چاپ شده است و به گفته وي «يادداشتها و مقالات اين كتاب دوست دارند در رديف نوشتارهاي دانشجويان قرار گيرند، آميخته به شرم و وجداني معذب از بابت اين واقعيت كه وقوع اين يادداشتها و مقالات و چاپشان خصلتي كاملاً تصادفي داشته است» نوشتههاي مهرگان در موضوعات مختلفي چون عشق و تاريخ، انقلاب و تكرار، مدرنيته و ويرانگري، مرگانديشي، تاريخ طبيعي رنج، زبان شي شده نقد ايدئولوژي نگاشته شده است. كتاب در آخر در بردارنده مؤخرهاي به قلم مراد فرهادپور است. افكار كانت كريم مجتهدي ناشر: پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي چاپ دوم: 1388 313 صفحه دكتر كريم مجتهدي درباره اين اثر ميگويد: «كتاب حاضر براي كساني كه ميخواهند با افكار كانت آشنايي اجمالي پيدا كنند، نوشته نشده است و براي مطالعه و استفاده از آن به هر ترتيب، خواننده احتمالي بايد از قبل مطالب كلي در مورد كانت و فلسفه او بداند. ص13» مولف پيش از درباره فلسفه كانت آثاري چون «فلسفه نقادي» «كانت از نظرگاه هايدگر» را نگاشته بود. اين اثر به موضوعاتي مانند فلسفه نقادي كانت و مراحل تكويني آن، تشابه و تفارق فاهمه و عقل بر مبناي تمايز «تحليل» و «ديالكتيك»، روش شناسي استعلايي طرح صلح پايدار در فلسفه كانت ميپردازد. علم شناسي فلسفي گفتارهايي در فلسفه علوم تجربي عبدالکريم سروش ناشر: صراط چاپ دوم: 1388 567 صفحه عبدالکريم سروش مترجم و مؤلف اين اثر مي گويد: « فلسفه علم، که معنايي جز علم شناسي ندارد، اينک مثلثي است محصور به سه ضلع فلسفه، تاريخ و جامعه شناسي. يعني فيلسوف علم روزگار ما، براي شناختن علم از سه منبع مدد مي گيرد و علم شناسي هاي فيلسوفانه و مورّخانه و جامعه شناسانه را با هم مي آميزد، تا تصويري جامع و صادق از علم تجربي به دست آورد. تاريخ علم و جامعه شناسي علم، امروزه چنان با تحليل فلسفي ـ منطقي علم درآميخته اند که بر روي هم، فني واحد و متحد و تجزيه ناپذير به نام فلسفه علم را فراهم آورده اند. ص5 » کتاب علم شناسي فلسفي: گفتارهايي در فلسفه علوم تجربي حدود شانزده سال پيش براي اولين با با عنوان«علم شناسي فلسفي» منتشر شده است. شانزده مقاله ترجمه شده اين اثر از دايره المعارف پل ادواردز انتخاب شده اند که به گفته عبدالکريم سروش «دانشنامه اي است سخت نام بردار و مستغني از تعريف. اين مقالات که حجمي برابر صد صفحه از صفحات بزرگ در آن دانشنامه را فرا مي گيرند، اهّم مقالاتي هستند که در خصوص فلسفه علم، در آن دانش نامه آمده اند، و همه به دوران فلسفه تحليلي ـ توصيه اي علم تعلق دارند و در آن ها از فلسفه هاي توصيفي ـ تاريخي ـ جامعه شناختي علم، خبري و اثري نيست. ص8» البته افزون بر مقالات ترجمه شده قبلي، سه مقاله تأليفي نيز به اين اثر منضم شده است که عبارتند از: دو مقاله با عنوان «محک تجربه» و «تجربه در علوم جديد». مقالات اين کتاب عبارتند از: قانون ها و تئوري ها، قوانين علمي و عبارات قانون وار، تبيين علمي، تاريخ فلسفه علم، مسائل فلسفه علم، مماثلت و مدل در علم، مکانيک نيوتني و تبيين مکانيکي، روش علمي، سادگي، تأييد(وجوه کيفي)، تأييد (وجوه کمّي)، استقرا، روش هاي ميل براي استقرا، اصل تحقيق پذيريِ، تبيين تاريخي، فرد گرايي و کل گرايي در علم اجتماعي و تاريخ، احتمال، محک تجربه (1) و (2)، تجربه در علوم جديد. فرهنگ اساطير ايراني برپايه متون پهلوي خسرو قليزاده ناشر: كتاب پارسه چاپ دوم: 1388 472 صفحه مولف «فرهنگ اساطير ايراني» براي تاليف اين اثر به سراغ متون پهلوي مربوط به ادبيات دوره ساساني و اندكي پس از آن رفته است. متون پهلوي كه وي در اين اثر از آنها استفاده كرده عبارتند از: ارداوير افنامه، بررسي دستنويس م 1 و 29، بندهش، دينكرد، روايت پهلوي، زند بهمن يسن، شايست ناشايست، كارنامه اردشير بابكان، گزيدههاي زادسپرم، متون پهلوي، مينوي خرد و يوشت فريان. البته مولف در كنار دين متون منابع سودمند ديگري را مورد استفاده قرار داده است كه شرح مبسوط و مفصل آن در كتابنامه اثر آمده است. از ويژگيهاي اين اثر آوردن منابع مربوط به هر مدخل در پايان آن است كه مراجعه كننده را در شيوه آسان دستيابي به مأخذ ياري ميكند. مولف درباره دليل استفادهاش از متون پهلوي يا دوره ميانه زبان فارسي در صفحه 10 ميگويد: «ادبيات مزديسنا شامل ادبيات اوستاي كهن و اوستاي متأخر و متون به جاي مانده پهلوي به زبان فارسي ميانه و پهلوي اشكاني است» «در مورد ادبيات اوستايي كهن بايد گفت كه اين آثار اطلاعات اساطيري چنداني به ما نميدهد. در واقع گاهان ويسنا مجموعه نيايشها و ستايشهايي است كه آگاهيهاي اساطيري ناقصي دارند.» «يشتها نيز حاوي اطلاعات اساطيري خوبي است. اما اشارات آن به نوعي مبهم است.» «اما متون پهلوي بخصوص دينكرد، بندهش، زادسپرم، روايت پهلوي، گزيدههاي زادسپرم و دستنويس م او 29، آگنده از وقايع اساطيري و شرح قهرمانيها و اسطورههاست.» «در دوره ادبيات پهلوي شاهد نقطه اوج اين اساطير هستيم. ص10» به دليل تأثيري كه ايرانيان از اساطير ساير ملل همجوار پذيرفتهاند، در اين اثر به اساطير بينالنهريني و ودايي و تا حدي مصري نيز اشاره است، مطالب اين كتاب براي متخصصان رشتههاي مختلفي چون زبان و ادبيات فارسي، فرهنگ و زبانهاي باستاني، تاريخ، باستانشناسي، مردمشناسي، علوم اجتماعي و اديان بسيار سودمند است. فلسفه دين علامه محمدتقي جعفري ناشر: پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي چاپ چهارم: 1387 596 صفحه كتاب «فلسفه دين» شامل پنج بحث از مباحث استاد جعفري در حوزه دينپژوهي است. اين اثر صورت تكميل شده رساله فلسفه دين است. موضوع پنج بخش اين كتاب عبارتند از: تعريف دين، قلمرو دين، بررسي و تحليل سكولاريسم، علم و دين، پلوراليزم (كثرتگرايي) ديني. اين اثر همچنين دربردارنده سؤالاتي است كه در زمينه مسايل و مباحث فلسفه دين از سوي محققان پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي بر علامه محمدتقي جعفري ارائه شده است تا ايشان به آنها پاسخ بدهند. هر كدام از پنج بخش اين اثر در بردارنده مباحثي است كه حكم زيرگروه موضوع اصلي را دارند به نحوي كه هر بخش چندين فصل را در موضوعات مرتبط دربرميگيرد.
ارسال مطلب بوسیله ایمیل
چاپ خبر
