خانه
شماره جاری
آرشیو
در ضيافت فيلسوفان علم
صفحه 81
سومين سمينار فلسفهعلم، همانند دو سال گذشته در گروه فلسفهعلم دانشگاه صنعتي شريف برگزار شد. اين سمينار که فراخوان مقالهي آن در اسفندماه منتشر شدهبود، با بزرگداشت استاد فقيد مرحوم دکتر يوسف صمدي عليآبادي قرين بود. سمينار مذکور شامل پنج نشست بود. نشست ابتدايي با سخنراني رياست گروه فلسفهعلم، دکتر مهدي گلشني آغاز شد. سخنراني ايشان با ذکر خاطراتي از دکتر عليآبادي شروع شد و اينکه چگونه وي در توسعهي رشتهي فلسفهعلم در ايران مشارکت داشته است . سخنراني دوم با نام «فلسفه علم و علم فلسفي» از سوي شاهين کاوه با نگاهي ضدواقعگرايانه نسبت به علم خاطرنشان ميساخت که معناي الفاظ مشترکي که فلاسفه و فيزيکدانها مورد استفاده قرار ميدهند، متفاوت است. سخنراني سوم بصورت مشترک توسط ياسر خوشنويس و ابوتراب يغمايي ارائه شد. عنوان سخنراني ايشان «متافيزيکِ فيزيک؛ گفتماني با فلسفهعلم و علم فلسفي» بود که در پاسخ و نقد مقالهي قبلي بود. براساس نظر ايشان نظريههاي علمي ميتوانند تبعات متافيزيکي در مورد جهان محسوس داشتهباشند.اما نشست سوم شامل سه سخنراني بود. سخنراني اول توسط محمدصالحزارعپور ارائه شد که مربوط به مقالهي مشترکي از وي و مصطفي تقوي ميشد. نام مقالهي ايشان «نسخهي قوي عدم تعين نظريهها توسط دادههاي تجربي» و در ارتباط با کارهاي وولنسکي فيلسوف لهستاني بود. مقالهي دوم نشست دوم توسط علي بابايي و ميثم اميني با نام « منطق مرتبهي دوم و مطالعات بنيادين در رياضيات» ارائهشد. آنها استدلالهاي فلاسفه و رياضيدانهايي که عليه و له منطق مرتيهي دوم وجود دارد و اينکه آيا اساساً اين استدلالها ميتوانند بر پايههاي فلسفي و رياضياتي درستي اقامه شوند را مورد بررسي قرار دادند. سخنران آخر نشست دوم توسط رضا مثمر بود. وي در مقالهاي با عنوان «نظريهي کاربرد در رساله منطقي – فلسفي»، مدعي بود نظريههاي معناي ويتگنشتاين در دورهي اول و دوم که به ترتيب با نامهاي نظريهي تصوير و نظريهي کاربرد ياد ميشود، اساساً بايد در کنار هم قرائت شوند و نه در مخالفت هم. اولين نشست بعد از ظهر، يعني نشست سوم مربوط به بزرگداشت دکتر يوسف صمديعليآبادي ميشد. شاگردان استاد فقيد عليآبادي، يعني دکتر مهدي نسرين، دکتر امير کرباسيزاده، دکتر حسين شيخرضايي و دکتر محمد ايزدي هرکدام به نقل خاطرات خود از اين استاد پرداختند و اينکه چگونه يوسف صمديعليآبادي در مشيء فلسفي آنها تأثيرگذار بودهاست. مرحوم عليآبادي تحصيلات آغازين خود را در رشتهي فيزيک در آمريکا به پايان ميرساند. سپس به انگليس سفر ميکند و در LSE (مدرسه¬ اقتصاد لندن) تحصيلات خود را در رشتهي فلسفه ادامه ميدهد. گفته ميشود که وي عهدهدار ادامهي کارهاي واتکينز، استاد راهنمايش و جانشين پوپر در LSE بودهاست. سخنرانان اين بخش همگي خاطرنشان ميساختند که اگر چه وي در LSE به تحصيل پرداختهبود و در آنجا فضا تحت تأثير پوپر بوده، ولي هيچگاه در مشيء فلسفي استادشان چنين نفوذي ديده نميشد. مرحوم علي آبادي در اثر بيماري سرطان در سال 1381 در آمريکا از ديار فاني رخت بربست. سخنران مدعو سمينار، حسين شيخ رضايي به مدت چهل دقيقه به سخنراني پرداخت. عنوان سخنراني وي «تقليل ميان نظريهاي و رابطهي ابتناء» بود. وي در اين مقاله، تقليل نيگلي و انتقادهاي وارد بر آن را مورد بررسي قرار داد. مصطفي مهاجري سخنران اول نشست چهارم و عنوان سخنراني وي «صدق، نظريهي صدق، انقباضگرايي» بود. وي در اين مقاله معياري معمولاً معيار انقباضي بودن نظريات صدق محسوب مي شود را مورد نقد قرار داد. براساس فرمولبندي وي، انقباضگرايي اساساً يک نظريهي صدق نيست بلکه نظريهاي درباب اهميت صدق و نظريهي صدق است. سخنران دوم اين نشست، محمد رعايت جهرمي بود. وي ارائهاي تحت عنوان «طبيعتگرايي در رياضيات» داشت و تأثير پنلوپه مدي از کواين و ويتگنشتاين در دفاع از طبيعتگرايي در رياضيات را مورد بحث قرار دارد.سمينار فلسفه علم در نشست پنجم با سخنراني علي چاپرک ادامه يافت. موضوع سخنراني وي تحت عنوان «برساختگرايي اجتماعي در تکنولوژي»، تقريباً موضوعي متفاوت از ساير مقالهها بود. سخنران آخر نيز ميثم خسروي بود که مقالهاي تحت عنوان «ملاکهاي بيمعنايي در نقد کارنپ به هايدگر» ارائه کرد. ***
ارسال مطلب بوسیله ایمیل
چاپ خبر
