معرفي کتاب

PDF چاپ نامه الکترونیک

معرفي کتاب


سكولاريسم: خاستگاه، مباني و مؤلفه‌ها
سعيد كرمي
ناشر: اميركبير
چاپ اول: 1388
127 صفحه

«مترجمان براي واژه سكولاريسم معادل‌هاي متعددي از قبيل دنيويت و اين جهاني، لاديني، عرفي شدن، جدا شدن دين از دنيا، غيرديني شدن، اعتقاد به اصالت امور دنيوي، گيتي‌گرايي، دنيامداري، جدايي دين از سياست و... ذكر كرده‌اند كه برخي از آنها ناظر به بعد شناختي و بعضي ديگر ناظر به بعد اجتماعي و سياسي است. ص 7» اهميت كاربرد اين واژه خواه در زبان تخصصي علوم و خواه در ميان اصحاب رسانه دنيا به اندازه‌اي است كه استفاده از صورت صحيح و كاربرد دقيق آن واژه ضروري مي‌نمايد؛ به ويژه زماني كه آن را به عنوان يك مسلك و طرز فكر، جهان‌بيني، انديشه و ايدئولوژي و... به كار مي‌بريم. سعيد كرمي در كتاب «سكولاريسم: خاستگاه، مباني و مولفه‌ها» مي‌كوشد اين موضوع را تحليل و بررسي كند. او اين اثر را در پنج فصل نگاشته است. فصل اول با عنوان «تولد و خاستگاه سكولاريسم» به معنايابي واژه سكولاريسم و سكولار مي‌پردازد و براي اين كار از فرهنگ‌هاي معتبر ياري مي جويد . مولف در اين فصل علل و عواملي را كه در ظهور و پيدايش سكولاريسم نقش عمده و اساسي داشتند به طور جداگانه بررسي مي‌كند كه مي‌توان به تفسير متون مقدس مذهبي، فقر كلامي كليسا، نابردباري مذهبي، توجيه خردپسند و... اشاره كرد. سعيد كرمي فصل دوم را به «مباني جامعه‌شناختي سكولاريسم» اختصاص داده است. او در اين فصل به مباحثي مانند تعامل علم و دين در جامعه غرب، زمينه‌هاي مواجهه و برخورد مي‌پردازد.
فصل سوم «سكولاريسم حق‌گرا و تكليف‌گريز» نام دارد. مولف در اين فصل پس از بررسي موضوع «حق» از جوانب مختلف به ارزيابي و تحليل رابطه ميان حق و تكليف مي‌پردازد.
فصل چهارم «سكولاريسم و روند عرفي شدن دين» نام دارد و مباحثي مانند مصلحت، شروط و دلايل مصالح مرسله، دليل حجيت مصالح مرسله از بخش‌هاي اين فصل مي‌باشند. آخرين فصل كتاب «اسلام و سكولاريسم» نام دارد. وي در اين فصل مميزات دين اسلام و ميزان تفاوت آن را با مسيحيت بيان مي‌كند تا به تعبير او عدم وقوع جريان سكولاريسم را در اسلام روشن كند.


حديث آرزومندي:
جستارهايي در عقلانيت و معنويت
مصطفي ملكيان
ناشر: نگاه معاصر
چاپ اول: 1389
363 صفحه
كتاب «حديث آرزومندي» مجموعه‌اي فراهم آمده از شانزده مقاله است كه در فاصله سال‌هاي 1381 تا 1387 نوشته است و به جز دو مقاله آن، بقيه در كتاب‌ها يا روزنامه‌ها به چاپ رسيده است و «به اعتراف خود نويسنده، نشر مجدد آن ها موجبي جز دسترسي‌پذيرتر ساختن آن ها ندارد». كتاب در بردارنده دو بخش است: 1)عقلانيت 2)معنويت. اولين مقاله «اولويت فلسفه بر دموكراسي» نام دارد و چنان كه از نام اين مقاله بر مي‌آيد اعتراض و يا حتي جوابيه‌اي به مقاله «ريچارد رورتي» يعني «اولويت دموكراسي بر فلسفه» است. مقاله دوم، «فلسفه: بازنگري فهم عرفي» نام دارد كه به گزارشي از راي مور در باب ماهيت فلسفه اختصاص دارد. مقاله سوم در واقع مصاحبه‌اي است با مصطفي ملكيان با عنوان «وضع نقد و پژوهش در ايران: هست‌ها و بايدها» ، مقاله سوم «گستره و مرزهاي فلسفه دين» و مقاله چهارم «ملاك حقانيت هر دين و مقاله پنجم «پيش فرض‌هاي اسلامي كردن علوم» نام دارد.مولف در اين مقاله به «پيش‌فرض‌هايي كه طرفداران فكرت «اسلامي كردن علوم انساني» دارند يعني كساني كه مي‌خواهند كتب مقدس ديني و مذهبي مسلمانان، يعني قرآن و روايات در علوم انساني محل اعتنا و مبناي رد و قبول آرا و نظرات واقع شوند، مي‌پردازد. مقاله ششم و هفتم به ترتيب عبارتند از: «آنسلم قديس در جست‌وجوي خدا يا اثبات وجود خدا؟ يادداشتي بر اعلاميه نود و پنج ماده‌اي لوتر». بخش دوم كتاب با عنوان «معنويت» با مقاله‌اي تحت عنوان: «جايگاه آيريس مرداك در اخلاق‌شناسي روزگار ما» آغاز مي‌شود.
مقاله دهم «تخيل آري، توهم نه» نام دارد. مولف در اين باره مي‌گويد: «براي استكمال اخلاقي بايد بنا به توصيه سيمون وي و آيريس مرداك، حتي‌الامكان از دامنه توهمات خود بكاهيم و حتي‌المقدور بر دامنه تخيلات خود بيفزاييم. ص 209» مقاله يازدهم «درباب ضرورت نقد اخلاقي» ناميده شده است. مولف در مقاله دوازدهم مسيحيت را از منظر سيمون وي بررسي مي‌كند. چهار مقاله پاياني كتاب نيز به ترتيب عبارتند از: «عقلانيت، معنويت و روشنفكري؛ معنويت و آزادي؛ «طرح واره‌اي براي بازيابي جهان نگري مولانا؛ چراغ روشن خاموشي».


در قلمرو انسان‌شناسي
باجلان فرخي (م . ح)
 ناشر: افكار
چاپ اول: 1388
423 صفحه

اين اثر دربردارنده 20 مقاله به قلم باجلان فرخي (انسان‌شناس و اسطوره‌شناس) است. مقاله اول فرهنگ نام دارد. فرهنگ واژه‌اي است كه به خصوص در نيم‌‌قرن گذشته مكرر از سوي نويسندگان، محققان جامعه‌شناسي و انسان‌شناسي براي واژه «Cultur» به كار رفته است. بسياري از انسان‌شناسان اجتماعي بريتانيا از 1935 به بعد به جاي استفاده از واژه فرهنگ اصطلاح كلي ساختار اجتماعي را به كار بردند. از مقالات ديگر كه به حوزه اساطير و اسطوره اختصاص دارند مي‌توان از: «اسطوره‌هاي خورشيد و ماه در ايران و جهان، آسمان و زمين در اساطير و باورهاي مردم، آفرينش انسان در اساطير، خاستگاه‌‌هاي زماني اسطوره به تحليل مردم‌شناختي در زمينه اسطوره تطبيقي،‌ آيين‌ها و خاستگاه‌ اسطوره‌هاي مرگ، اسطوره و آيين، آفرينش جهان در اساطير، اساطير و واقعيت‌، اسطوره و خوراك، اسطوره» نام برد. برخي از مقالات در نشست‌هاي مختلف تخصصي و مجلات معتبر از ديدگاه‌هاي انسان‌شناختي تكامل‌گرايي نو، ساختارگرايي و كاركردگرايي مطرح شده‌اند و برخي از مقالات ديگر نيز براي نخستين بار در اين كتاب ارائه شده است. اين اثر رويكردي در جهت شناخت زيرساخت‌هاي انديشه انسان و مردمان ايران است. از ديگر مقالات اين اثر مي‌توان به مراسم تمناي باران و باران‌سازي در ايران، مردم‌شناسي ورزش در ذن و هنر كمانگيري، مراسم مرگ نزد پيروان فرقه كاپولابانيا اشاره كرد.  مولف در مقاله «انسان و درخت در ايران و جهان» به كهن‌ترين نگرش‌هاي موجود در اين حوزه اشاره مي‌كند و سپس به سراغ جايگاه درخت در ايران باستان مي‌رود و مي‌گويد: «تقدس و اعجازانگيزي گياه و درخت نزد انسان كهن و از آن شمار در ايران باستان سبب مي‌شود كه گياه نخستين نياي انسان شود و چنين است كه در اساطير ايران از نطفه كيومرث گياهي به شكل دو ساقه ريواس به هم پيچيده بر مي‌آيد كه در قامت و چهره چون يكديگراند و آن كه نر است مشيه نام مي‌گيرد آن كه ماده است مشيانه. ص208.»
مولف در مقاله «اسطوره‌هاي خورشيد و ماه در ايران و جهان» پس از مقدماتي درباره اهميت و جايگاه خورشيد و ماه، جايگاه آن را در هند،‌سيلان، سومر، اكد، بابل، آشور،  آفريقا، آمريكا، اندونزي و اقيانوسيه، ژاپن بررسي و با ايران مقايسه مي‌كند.


مباني اخلاق
جورج ادوارد مور
غلامحسين توكلي ـ علي‌ عسگري يزدي
ناشر: پژوهشگاه علوم و
 فرهنگ اسلامي ـ سمت
چاپ اول: 1388
416 صفحه

«جورج ادوارد مور» از فيلسوفان شاخص قرن بيستم و زاده انگلستان است كه در دانشگاه كمبريج تحصيل كرد. مور را به همراه راسل و فرگه از بنيانگذاران فلسفه تحليلي قلمداد كرده‌اند. «مور در كنار انكارگراياني مانند برادلي و مك تاگارت در كمبريج تحصيل كرد. اما از اولين زعماي طغيان در برابر انكارگرايي (ايدئاليسم) مطلق به شمار مي‌رود. ص 7» اولين كتاب مشهور او در حوزه اخلاق «مباني اخلاق» (1903) است كه در دومين اثرش «فلسفه اخلاق» (1913) به بازنگري برخي از ديدگاه‌هاي قبلي خود در مباني اخلاق مي‌پردازد. مور در حوزه اخلاق نيز «با به كارگيري همان روشي كه در برابر انكارگرايان داشت نشان مي‌دهد كه خوب، مفهومي بسيط و غيرقابل تعريف است. در اين زمينه استدلالي دارد كه به «پرسش مفتوح» شهره است. براساس اين استدلال، خوب خاصه‌اي بسيط، غير قابل تعريف و غيرقابل ارجاع به مفاهيم طبيعي است. اين ديدگاه مور به ناطبيعت گرايي اخلاقي معروف است». اين اثر مور را به عنوان مهم‌ترين منبع الهام‌بخش عليه طبيعت‌گرايي اخلاقي تلقي كرده‌اند. اين اثر در بردارنده 6 فصل است كه عبارتند از: موضوع اخلاق، اخلاق طبيعت گرايانه، لذت‌گرايي، اخلاق مابعدالطبيعي، فلسفه اخلاق در رابطه با رفتار، آرمان‌ يگانه. ليتون استراچي، دوست مور پس از انتشار كتاب «مباني اخلاق» در 1903 درباره آن چنين مي‌نويسد: « به نظر من، كتاب شما نه تنها همه نويسندگاني را كه در باب اخلاق قلم زده‌اند، از ارسطو و مسيح گرفته تا هربرت اسپنسر و آقادي برادلي، شكسته و در هم كوبيده است،‌ نه تنها شالوده‌اي درست را براي فلسفه اخلاق بنا نهاده، نه تنها تمامي فلسفه جديد را پشت سرگذاشته است ـ اينها همه در نظر من، در قياس با تاسيس روشي كه چونان شمشيري در ميان سطور مي‌درخشد، دست‌آوردهايي ناچيزند. ص13»
متن«مباني اخلاق» در اين اثر همراه با پيش درآمد منتشر نشده اي آمده است که مور به قصد ويراست دوم کتاب، که هيچ گاه به انجام نرسيد نوشته بود. اين پيش درآمد، گو اينکه به اتمام نرسيد، به وضوح بيان گر انديشه هاي پسين مور در باب کار قبلي خود اوست. مصطفي ملكيان نيز كار ويراستاري و انطباق اثر با متن اصلي را به عهده داشته است.


غزالي‌شناسي
(گزيده مقالات)
به اهتمام: ميثم كرمي
ناشر: حكمت با همكاري موسسه پژوهشي حكمت و فلسفه ايران
چاپ اول: 1389
443 صفحه

كتاب غزالي‌شناسي شامل چهارده مقاله ممتاز غزالي‌شناسي است. مقاله اول «غزالي طوسي» به قلم «مجتبي مينوي» است. او در اين مقاله علاوه بر دوران زندگي،‌ آثار و برهه تاريخي زندگي غزالي به ويژگي‌هاي اخلاقي و شخصيتي او نيز مي‌پردازد. مقاله دوم «فخر رازي و مشكاة‌الانوار غزالي» به قلم «نصرالله پورجوادي» است. اين مقاله چند بخش را در بر‌مي‌گيرد كه عبارتست از: نظر فخر رازي نسبت به ابوحامد، تحليل رساله، مأخذ رساله. «عين‌القضاة و امام محمد غزالي» مقاله سوم و باز هم به قلم «نصرالله پورجوادي» است. او در اين مقاله به ديدگاه عين‌القضاة درباره غزالي، رابطه آن ها با هم، و ... مي‌پردازد. مقاله سوم را «محمد تقي دانش‌پژوه» با عنوان «ستيهندگي غزالي يا دوگونه ستيزي نامه او» نگاشته است. «عباس زرياب خويي» به غزالي و ابن تيميه پرداخته و البته بر كتاب «الرد علي المنطقيين» ابن تيميه متذكر شده است. «عبدالحسين زرين‌كوب» مقاله‌اي با عنوان «غزالي و ابن رشد» در اين مجموعه نگاشته است. «محمد خوانساري» مقاله‌اش را به «موقف غزالي در برابر فلسفه و منطق» اختصاص داده است.
موضوعي كه «ذبيح‌الله صفا» در آن پرداخته «مخالفت عالمان شرع با دانش‌هاي عقلي و سهم غزالي و هم‌انديشگانش در واپسين سده‌هاي تاريخ اسلامي در اين ستيزندگي‌ها» نام دارد. محمود فاضل مقدمه‌اي بر آراء كلامي غزالي مي‌نگارد. مقالات و نويسندگان ديگر اين اثر به ترتيب عبارتند از: «آراء غزالي در علم اصول فقه: نگاهي به كتاب المستصفي»، به قلم «ابوالقاسم گرجي» «غزالي و اسماعيليان: مروري بر فضايح‌الباطنيه، مهمترين كتاب وي در اين زمينه به قلم «محمدجعفر محجوب»، «فضايح‌الباطنيه غزالي و دامغ‌الباطل علي‌بن‌الوليد» به قلم «مهدي محقق»، «غزالي حكيم معاند فلسفه» به قلم «سيد حسين نصر» و آخرين مقاله با نام «از كيمياي سعادت» به قلم «غلامحسين يوسفي» مي‌باشد. اين اثر همچنين دربردارنده مقاله‌اي به قلم ميثم كرمي گردآورنده اين مجموعه نيز مي‌باشد.

تفكر انتقادي در روانشناسي
كيت. اي. استانوويچ
هاماياك آواديسيانس
ناشر: رشد
چاپ اول: 1388
342 صفحه

بسيار عجيب است وقتي كه مولف در پيشگفتار كتاب به گونه‌اي از روان‌شناسي سخن مي‌گويد كه گويي رشته‌اي بسيار ناشناخته است. او مي‌گويد: «به رغم توجه بسيار زياد رسانه‌هاي گروهي، دانش روانشناسي عمدتاً از ديد عموم مردم پوشيده مانده است. انتقال دانش «روانشناختي» از طريق رسانه‌هاي گروهي، بيشتر تصور و توهم است. تعداد كمي از مردم مي‌دانند كه بيشتر كتاب‌هاي موجود در بخش‌هاي روان‌شناسي بسياري از كتاب فروشي‌ها را كساني نوشته‌اند كه هيچ جايگاهي در جامعه روانشناسي علمي ندارند. تعداد كمي از مردم مي‌دانند كه بسياري از كساني را كه تلويزيون به آنان لقب «روانشناس» مي‌دهد، انجمن روانشناسي آمريكا يا جامعه روان‌شناسي آمريكا روان‌شناس به شمار نمي‌آورد. ص 12» نكته بسيار جالبي كه مولف آن را انگيزه تحريك نگار اثرش مي‌داند اين است كه بسياري از روان‌شناسان از متوقف شدن موج اطلاعات نادرست درباره روان‌شناسي نااميد شده‌اند اما «انگيزه تاليف كتاب حاضر از اين عقيده نشأت گرفته كه روان‌شناسان نبايد اجازه دهند اين مساله به پيش‌گويي رضايت بخش تبديل شود». مولف كتابش را در دوازده فصل نگاشته است. فصل اول با عنوان روان‌شناسي، علم زنده و پويا به موضوعاتي مانند تنوع روان‌شناسي جديد، علم چيست؟ روان‌شناسي علم پويا مي‌پردازد. فصول بعدي عبارت از: ابطال‌پذيري، عمليات‌گرايي و ماهيت‌گرايي: واقعيت چيست؟، مدارك و شواهد بررسي‌هاي موردي: اثرات دارونما، همبستگي و عليت: كنترل مواليد با روش توستر، كنترل كردن پديده‌ها: مسئله هانس باهوش، انتقاد به «تصنعي بودن» آزمايش‌ها درروان‌شناسي، اجتناب ازسندروم اينشتين، جستجوي نادرست براي درمان موثر، نقطه خلف‌شناخت انسان، نقش تصادف و احتمال در روان‌شناسي، وجهه عمومي روانشناسي مي‌باشد.كتاب «تفكرانتقادي در روان‌شناسي» كه‌البته درعنوان اصلي‌آن «think straight about psychology How to» است كتابي است كه مي‌تواند نه تنها براي استادان، دانشجويان و علاقه‌مندان به حوزه روان‌شناسي بلكه براي تمام كساني كه به نحوي با حوزه انديشه سروكار دارند جذاب و خواندني باشد. اين كتاب به گونه‌اي طراحي شده كه به مدرس امكان مي‌دهد تفكر انتقادي را همراه با محتواي غني روانشناسي جديد تدريس كند.

آموزه‌هاي اساسي فيلسوفان بزرگ
اس. ئي . فراست
غلام‌حسين توكلي
ناشر: حكمت
چاپ اول: 1388
376 صفحه

كتاب «آموزه‌هاي اساسي فيلسوفان بزرگ» موضوعي است و نويسنده در هر فصل با طرح يكي از مسائل مهم فلسفي، برجسته‌ترين آثار فيلسوفان صاحب‌نظر در مساله را مورد واكاوي قرار مي‌دهد و البته سير تاريخي بحث را نيز مدنظر است. مولف در اين كار به صورت داوري عمل مي‌كند كه جايگاه و نقش فيلسوف مورد نظر را در موضوع آشكار مي‌كند. «لذا خواننده به خوبي در مي‌يابد كه كدام كاستي‌ها يا ابهامات در نظرگاه انديشمند يا انديشمندان پيشين، فيلسوف بعدي را به بازانديشي و ارائه ديدگاه‌هاي نو ترغيب كرده است. ص 14» اين اثر يازده فصل دارد كه در واقع به يازده موضوع يا مساله فلسفي پرداخته شده است. اين مسائل عبارتند از: چيستي جهان، جايگاه انسان در جهان، خير چيست، شر چيست؟ چيستي خداوند، تقدير در برابر اختيار، روح و جاودانگي، بشر و دولت، بشر و تعليم و تربيت، روح و ماده، فكر و انديشه، برخي از رويكردهاي جديد در فلسفه. يكي از مهمترين ويژگي‌هاي سبك نگارش مولف علاوه بر احاطه بر آراء فيلسوفان و سبك روان نگارش، اين است كه توانسته كتاب براي سطوح مختلف فكري قابل استفاده و مفيد ارائه كند.
مولف كتابش را اين گونه آغاز مي‌كند: «هر كس چه شخم كار باشد چه بانكدار، رئيس باشد يا منشي، شهروند عادي باشد يا زمامدار، به هر حال به معناي واقعي فيلسوف است. همه انسان‌اند و چون انسان مغز و سيستم عصبي بسيار توسعه يافته‌اي دارد، بايستي فكر كند و انديشيدن معبري است به سوي فلسفه. ص 15» نويسنده فارغ‌التحصيل از دانشگاه كلمبيا و ييل در فلسفه و الهيات بوده و مدتي نيز علاوه بر پژوهش استاد كالج بروكلين بوده است. از ديگر آثار او مي‌توان به بنيان‌هاي تاريخي و فلسفي تعليم و تربيت غرب، خطابه‌هاي برجسته جهان، شاهكارهاي فلسفه و متون مقدس اديان بزرگ اشاره كرد.

شريدر به روايت شريدر
كوين جكسن
مازيار اسلامي
ناشر: ققنوس
چاپ اول: 1388
311 صفحه

پل شريدر از چهره‌هاي اصلي سينماي دهه 1970 آمريكاست. مترجم كتاب در معرفي او چنين مي‌گويد: «در مقام منتقد فيلم يكي از مهمترين كتاب‌هاي نظري سينماي اين دهه را نوشته است: سبك استعلايي در سينما؛ در مقام فيلمنامه‌نويس، مهمترين و دوران‌سازترين فيلم اين دهه را نوشته است: راننده تاكسي و در عين حال با كارگردان‌هاي مهم اين دهه مثل اسپيلبرگ، دي‌پالما و پولاك همكاري داشته است. در مقام كارگردان هم با فيلم پرولتري شكست خورده كارگران صنعتي كارش را در اين دهه شروع كرد تا با چشيدن طعم شكست، به جهان مورد علاقه برسوني ـ الهياتي‌اش در ژيگولوي آمريكايي برسد. ص 7» اين اثر نه تنها پس‌زمينه تربيتي و ديني شريدر را مي‌كاود بلكه مي‌توان آن درس‌هايي در باب فيلم‌نامه‌نويسي از زبان يكي از خلاق‌ترين فيلم‌نامه‌نويسان همه دوران‌ها دانست. همچنين تحليلي از نسل فيلمسازان دهه 1970 است كه نشان مي‌دهد كارگرداني با دغدغه‌ها و تربيت ديني چگونه مضامين الهياتي را در آثارش وارد مي‌كند. اين اثر كه درواقع گفت‌وگوهاي «كوين جكسن»، دبير بخش هنري روزنامه اينديپندنت و مولف چند كتاب سينمايي با «پل شريدر» است. بخش پاياني اين كتاب گزيده‌اي از نقدها و نوشته‌هاي شريدر در دوره نقدنويسي است. همچنين كتاب دربردارنده فيلم‌شناسي شريدر نيز مي‌باشد. كتاب دربردارنده دو بخش است. بخش اول دربردارنده گفت‌وگوهاي مولف با شريدر است كه به موضوعات و فيلم‌هاي متفاوتي مي‌پردازد كه مي‌توان به «كارگرداني از سبك خواب به «جن‌گير: آغاز» و فيلمنامه‌نويس از «ياكوزا» تا «آخرين وسوسه مسيح» اشاره كرد. بخش دوم كتاب تحت عنوان «نوشته‌هاي انتقادي» گزيده است از نقدها و نوشته‌هاي شريدر در دوره نقدنويسي كه بنا به گفته مترجم برخي از آنها هم‌اينك از نوشته‌هاي كلاسيك نقد فيلم محسوب مي‌شود.

فلسفه و جامعه و سياست
گزيده، نوشته و ترجمه: عزت‌الله فولادوند
ناشر: ماهي
چاپ اول: 1388
461 صفحه

عزت‌الله فولادوند در اين اثر برگزيده‌اي از نوشته‌ها و پژوهش‌هاي عده‌اي از فيلسوفان و متفكران سياسي و اجتماعي پرنفوذ را گردآوري و ترجمه كرده است. چنانكه فولادوند مي‌گويد: «سياست بنياد تشكيل جامعه، و فلسفه شالوده انديشه سياسي در ساخت و شكل دادن به زندگي اجتماعي است. ص 7» مي‌توان وجه مشترك ميان همه فيلسوفان بزرگ سياسي را پاسخ گفتن به مسائلي مانند: رابطه دولت و شهروند، ماهيت آزادي سياسي، همسازي يا ناهمسازي برابري و آزادي، عدالت اجتماعي، روابط سه قوا، حقوق فرد در برابر حكومت دانست. «نويسندگاني كه آثارشان در اين كتاب آمده است، بعضي مستقيماً به جنگ اين پرسش‌هاي پيچيده رفته‌اند و برخي به نحو غيرمستقيم از بحث درباره پديده‌هايي كه به عقيده آنان يا راه پاسخ گفتن به اين مسائل را روشن‌تر مي‌كنند يا به عكس، به مشكلات مي‌افزايند. ص 10» فولادوند مقالات اين كتاب را در پنج بخش جداگانه تنظيم كرده است. بخش نخست با عنوان «آزادي و ارزش‌ها» مقالاتي با موضوعاتي مانند: آزادي بيان، حق، در جست‌وجوي ارزش‌هاي مطلق و... را به قلم آيزايابرلين، پيترجونز، برنارد ويليامز، ريچارد فاك و... در بر مي‌گيرد. بخش دوم «اسلام و غرب» نام دارد. شامل مقالاتي به قلم برنارد لوئيس، اكسل پل و كيث و نيدشاتل است. بخش سوم با نام «روشنفكران و سياست» در موضوعاتي مانند: برخورد فرهنگ‌ها، اهميت كارل پوير، ژاك دريدا در وادي سياست، سياست و اخلاق، به قلم متفكراني همچون: كارل پوپر، توماس مان، ميشل فوكو، رابرت نازيك، كريك موران است. بخش چهارم «سياست و جامعه» نام دارد و به موضوعاتي مانند توتاليتاريسم، ماركسيسم، سرمايه‌داري، ‌دموكراسي و عقلانيت، مدرنيته مي‌پردازد. آخرين فصل با عنوان «مرگ جامعه» دربردارنده يك مقاله به قلم كارلو دسته و با نام «سقوط برلين» است. عزت‌الله فولادوند همچنين در اين اثر دو مقاله با نام‌هاي «رول: انديشه در ستيهنده، احزاب سياسي» نگاشته است.

نيچه و نقاشي
عبدالحسين پيروز
ناشر: رخ مهتاب
چاپ اول:1389
180 صفحه

آراي نيچه در حوزه زيبايي شناسي و فلسفه هنر همواره از سوي متفکران پس از او و از زواياي پيچيده مورد بحث قرار گرفته است. مولف کتاب در بخشي از آن درباره  جايگاه نقاشي براي نيچه در نسبت با ساير هنرها چنين مي گويد: «در ميان هنرهاي آپولوني، هنر نقاشي بيش از هنرهاي ديگر مورد توجه نيچه بوده است. آن ميزان که نيچه در باب نقاشي يا نقاشان بزرگي مثل رافائل يا روبنس سخن گفته، در باب ديگر هنرها يا هنرمندان حوزه هاي تجسمي و ديداري، سخن نگفته است. حتي هنر پيکر تراشي يا مجسمه سازي نيز که وي همواره در کنار هنر نقاشي از آن به عنوان يک هنر برجسته آپولوني نام مي برد، هيچ گاه جايگاهي نظير هنر نقاشي در فلسفه نيچه نداشته است. ص 125» کتاب «نيچه و نقاشي» همان طور که از نامش بر مي آيد ناظر بر آراء نيچه در حوزه نقاشي است. پرسش از اين مسأله سه پرسش فرعي ديگر را به همراه مي آورد که مولف سعي مي کند در اثرش به آن بپردازد؛ اين پرسش هاي فرعي عبارتند از: الف) جايگاه و مقام نقاشي در جغرافياي فلسفه هنر نيچه کجاست؟ ب) معناي نقاشي چيست؟ ج) معيار يا معيارهاي قضاوت در باب نقاشي چيست؟ مولف در گام نخست اين پژوهش به سراغ مباني کلي فلسفه هنر نيچه مي رود؛« از آنجا که نيروي ديونيزوسي، هم در حکم مدخل فلسفه هنر نيچه است، فصل اول کتاب به تشريح و تبيين مهم ترين خصايص نيروي ديونيزوسي و پي آمدهاي مترتب بر آن اختصاص يافته است. ص5» از اهم مباحث اين فصل مي توان به هستي تراژيک و روح هنر اشاره کرد.
در فصل بعدي تمرکز اصلي نويسنده بر دومين اقنوم زيبايي شناسي نيچه اي يعني خصلت آپولوني است. «در اين فصل به واسطه معرفت نسبت به ابعاد سه گانه خصلت آپولوني شامل اصل چشم انداز، اصل فرديت و رويا مورد شناسايي قرار مي گيرند.» فصل سوم ديونيزوس – آپولون – نقاشي نام دارد.

بيولوژي نص
نشانه‌شناسي و تفسير قرآن
عليرضا قائمي‌نيا
ناشر: پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي
چاپ اول: 1389
640 صفحه

آنچه از اين اثر برمي‌آيد اين است كه بيولوژي نص تحقيقي در باب نشانه‌شناسي و تفسيري بر قرآن نيست؛ بلكه به گفته مولفش «بايد آن را تحقيقي در باب ارتباط نشانه‌شناسي و تفسير قرآن دانست. از اين رو، بيولوژي نص تحقيقي بينا رشته‌اي است كه ارتباط دستاوردهاي دو حوزه مختلف، اما مرتبط يعني دانش نشانه‌شناسي و تفسير قرآن را بررسي مي‌كند و بر اساس دستاوردهاي اين دانش به تامل در تفسير قرآن و تأثير آن در اين حوزه مي‌پردازد. اين اثر تلاش بشري براي يافتن راهي براي فهم اين كتاب آسماني بر اساس روش‌هاي نوين است. ص27.» مولف اين كتاب را در يازده فصل و سه ضميمه نگاشته است. فصل اول: «نشانه‌شناسي، مفاهيم و كليات» نام دارد. مولف در اين فصل كليات و مفاهيم مورد نياز اين دانش را مورد بحث قرار مي‌دهد و به آن دسته مباحثي كه براي او از اهميت بيشتري برخوردارند به نحو اختصاصي مي‌پردازد. فصل دوم: «ارتباط وحياني» نام دارد كه ماهيت ارتباط وحياني از نگاه‌ نشانه‌شناسي را بررسي مي‌كند. فصل سوم با عنوان «ماهيت و ويژگي‌هاي نص» به ويژگي‌ نشانه‌ شناختي قرآن و انواع گوناگون وحدت آن اختصاص دارد. فصول ديگر كتاب عبارتند از: نص و فعاليت‌هاي تفسيري، تحليل ساختار نص، معاني و دلالت‌هاي نص، نص و سياق، ساختار روايي نص، تفسير بينامتني قرآن، بسط معاني بينامتني، پايان‌ناپذيري معاني نص. مولف همچنين اثرش را بازخواني نشانه‌شناختي تفسير «الميزان» نيز مي‌داند. زيرا به زعم او آنچه سبب متمايز شدن تفسير «الميزان» از ساير تفسيرهاست روش‌شناسي بديع آن است. او مباني سلف‌شناختي كه علامه به كار مي‌گيرد و دقت‌هايي كاربرد شناختي كه به كار مي‌بندد، همه با توجه به آيات گوناگون در فهم يك آيه و تحليل سياق‌آن‌ها، روشي بديل را به بار آورده است. ص25.» كتاب همچنين در بردارنده سه ضميمه است.

نسخه‌هاي مصور شاهنامه در پاريس
Mahmoud METGHALCHI,
Francis RICHARD,
Le Livre des Rois,
Paris, Souff  les, 2009, 76p

اين كتاب ديدني و خواندني از دو بخش عمده تشكيل شده است: «شاهنامة فردوسي» نوشتة محمود متقالچي، و «نسخه‌هاي خطي شاهنامه از سدة نهم تا سدة يازدهم هجري» تأليف فرانسيس ريشار. محمود متقالچي تحقيق خود را كه در هفت فصل تنظيم شده است، با «تاريخ كهن ايران» يا تاريخ ايران باستان آغاز مي‌كند، و پس از آن بي درنگ به «فردوسي و روزگار او» مي‌پردازد كه طبعاً با «سنت هاي اساطيري، افسانه‌اي و تاريخي شاهنامه» ادامه مي‌يابد و در واقع منطبق با سيرِ رواييِ محتواي كتاب شاهان است كه با اسطوره آغاز مي‌شود، به داستان مي‌رسد و با تاريخ پايان مي‌گيرد. نويسنده در اين‌جا، در تأييد آراي خود چند رويداد تاريخي را روايت مي‌كند، همچون داستان ضحاك و شورش او عليه جمشيد؛ داستان زندگي تلخِ ايرجِ شوربخت فرزند نازنين فريدون؛ ماجراي عشقيِ زال و رودابه دختر پادشاه كابل و زاده شدن رستم كه قهرمان اصلي و محوريِ شاهنامه است؛ دلدادگي سودابه همسر نادُرست كيكاوس به سياوش و آزمون آتش و رفتن سياوش به توران زمين به نزد افراسياب كه بزرگترين دشمن ايران و پدر اوست؛ «تراژديِ» رستم و سهراب؛ شكست‌ناپذيريِ ظاهري اسفنديار و راهنمايي سيمرغ؛ تاريخ اسكندر؛ قدرت گرفتن بهرام گور؛ و بالاخره عشق خسرو و شيرين. نويسنده در اين فصل در هرجا كه مناسب بوده است به مشابهات اين رويدادها و نظاير يوناني يا رومي آن ها اشاره كرده است. پس از آن به فصل «جايگاه شاهنامه در ادبيات فارسي و در جهان» مي‌رسيم و سهم و نقشي كه شاهنامه در حفظ و گسترش زبان فارسي داشته است.
 اين بخش با گفت‌وگو از «نسخه‌هاي كهن شاهنامه» پايان مي‌گيرد. اما جالب‌تر از اين گزارش تحقيقي است كه استاد فرانسيس ريشار دربارة نسخه‌هاي خطي شاهنامة موجود در كتابخانة ملي فرانسه انجام داده است.

همبودگي آينده
جورجو آگامبن
فؤاد جراح باشي
ناشر: ققنوس
چاپ اول: 1389
120 صفحه

«مفهوم همبودگي در تاريخ انديشه‌ سياسي غرب سابقه‌اي طولاني دارد. اين مفهوم در زمينه‌هاي تاريخي، سياسي و اجتماعي گوناگون به انحاي مختلفي از جمله آرمانشهر افلاطوني، همبودگي مؤمنان صدر مسيحيت، جامعه بي‌طبقه و... نمود يافته است... ليكن در نيمه دوم دهه 1980 و در متن فروپاشي قريب‌الوقوع اتحاد جماهير شوروي، پايان جنگ سرد و آغاز سيطره امپراتوري فردگراي نوليبرال، انديشيدن به همبودگي در هيئت آثار ژان ـ لوك نانسي، موريس بلانشو و جورجو آگامبن، مختصات تازه‌اي در انديشه سياسي ـ انتقادي اروپاي قاره‌اي يافت. ص7» كتاب «همبودگي آينده» اثر جورجو آگامبن در سال 1990 به زبان ايتاليايي منتشر شد و در سال 1993 مايكل هارت آن را به عنوان The coming community به انگليسي برگرداند. مترجم فارسي براي «Coming» آينده و براي «Community» همبودگي را انتخاب كرده است و عامدانه آن را به واژه «اجتماع» برنگردانده است. اين اثر با پيشگفتار مترجم آغاز مي‌شود كه اطلاعات مفيدي درباره مفهوم  همبودگي در تاريخ انديشه سياسي غرب ارائه مي‌كند، و همچنين به برترين انديشمنداني مي‌پردازد كه در اين حوزه آثاري نگاشته‌اند. از عناوين كتاب مي‌توان به مثال، فراغت،‌اهريمني، اخلاق، اصلاح‌ناپذير، نام مستعار و  شخينا اشاره كرد. كتاب همچنين دربردارنده پيوست و يادداشت‌هاي مترجم انگليسي مي‌باشد. مترجم بر اين نظر است كه در آگامبن همبودگي را نه صرفاً عامل مقاومت، بلكه بيش از آن، واجد وجهي رخدادگون (رستگاري بخش) در نظر مي‌گيرد، وجهي كه حاكي از آيندگي‌ همبودگي  (در كنار غيراجرايي بودن آن) است. ص14» آگامبن به همبودگي آينده فارغ از هر پيش فرض مي‌انديشد. او عامل اتحاد هستندگان انساني را نه طبيعت و نه آوا و نه زبان دلالتگر برمي‌شمرد بلكه آن را بصيرتي به نفس زبان و تجربه نهايت آن توصيف مي‌كند و به همين دليل در مقاله ايده زبان مي‌گويد:«در همبودگي راستين تنها مي‌تواند همبودگي‌اي باشد از پيش نامفروض.ص14»


ادبيات شفاهي قوم لُر
عليمردان عسكري عالم
ناشر: انتشارات آروَن
چاپ اول: 1388
 859 صفحه

خطه‌ لرستان به سبب موقعيت طبيعي و جغرافيايي كه سراسر پوشيده از رشته‌كوه‌هاي بلند است تا چند دهه‌ پيش و پيدايش حكومت سركوب گر و سلطه‌طلب خانواده‌ پهلوي منطقه‌اي در بسته و رخنه‌ناپذير بوده،‌ و در نتيجه اوضاع و احوال اجتماعي و فرهنگي خاص خود را،‌ كه در طي قرن‌ها شكل گرفته و كمابيش بي‌‌تغيير مانده بود‌ داشت، چنان كه هنوزم آثار و بقاياي اين فرهنگ، ‌به ويژه به صورت شفاهي در گوشه و كنار اين سرزمين قابل لمس و دست‌يافتني است، كه كتاب حجيم  ادبيات شفاهي قوم‌ لُر نمونه و گواه آن است.
اين كتاب، ‌چنان كه از ظاهر آن برمي‌آيد حاصل سال‌ها مطالعه و پژوهش و يادداشت‌نويسي است، در چند بخش،‌به صورت لغتنامه فراهم آمده است و لذا از طريق آن اطلاعات نسبتاً جامع و دقيقي درباره‌ اوضاع و احوال و همه‌ موضوع‌ها و امور مربوط به قوم لُر در دسترس خواننده و اهل تحقيق نهاده مي‌شود. تكيه و تأكيد مؤلف بر ارائه‌ فرهنگ عامه‌ اين خطه و گزارش فرهنگ شفاهي آن بوده است. بنابر تعريف نويسنده در «پيش‌نوشتار» كتاب «فرهنگ عامه مجموعه‌اي است از باورها،‌ آيين‌ها و انديشه‌هايي كه ساخته و پرداخته پيرامون زندگي توده‌هاي مردم است... و راز ماندگاري و نام و نشان فرهنگ عامه در اين است كه به صورت قصه، حكايت،‌تمثيل، زبانزد، مَتَل،‌ مَثل و آيين‌ها و باورهاي عميق اجتماعي درآمده است و اين همه زمزمه و نقل مجالس تود‌ه‌هاي مردم است.
حكايات و تمثيل‌ها و آيين‌هايي كه عامه مردم در حركت زمان زواياي تاريك و روشن زندگي خود را همچون آيينه در آن ديده‌اند....». مولف اين اثر از روزگار نوجواني ناظر اين باورها و آيين هاي مردمان ايل و تبار خودش بوده است و اين مساله در ارائه کيفيت اين اثر بسيار موثر واقع شده است.

معاصر چيست؟
جورجو آگامبن
امير كيانپور
جزوه‌هاي  گام نو 4
ناشر: گام نو
چاپ اول: 1389
80 صفحه

كتاب «معاصر چيست؟» ترجمه درس گفتار ارائه شده از سوي «جورجو آگامبن» فيلسوف ايتاليايي معاصر در افتتاحيه كلاس فلسفه نظري در دانشگاه IUAV در سال 2005 ـ 2006 است. متن اصلي به زبان ايتاليايي است كه مترجم آن را از زبان فرانسه به فارسي برگردانده است. عنوان كتاب شايد در وهله اول آنقدرها تفكر برانگيز به نظر نرسد ولي وقتي با اين جمله آگامبن مواجه مي‌شويم كه مي‌گويد: «ما با چه چيزي و چه كسي معاصريم؟ و پيش از هر چيز، معاصر بودن به چه معناست؟».

تحقيقي در امثال و حكم زبان بلوچي
در محمدكرد
ناشر: نقد افكار
چاپ اول: 1388
360 صفحه

زبان بلوچي به عنوان يكي از زبان‌هاي اصيل مردم ايران زمين بيشتر به مازندراني و گيلكي نزديك است و پس از آن به كردي و فارسي. به منظور غنا و استحكام و پايداري زبان فارسي و همچنين شناخت اقوام ديگر كه پيشبرد علوم انساني در اكثر شاخه‌ها ياري مي‌رساند، اين اثر جالب توجه است. از آن جايي كه مولف بر اين نظر است كه زبان دربار ساسانيان و زبان ايران باستان زبان بلوچي بوده است؛ اهميت اين اثر به لحاظ تاريخي نيز آشكار است. در بلوچستان ايران گويش سرحدي (شمالي) و مكروني (جنوبي) مشهورترين لهجه‌ها هستند و مولف در اين اثر در بيشتر ضرب‌المثل‌ها از گويش سرحدي استفاده كرده است.

درآمدي بر افلاطون
جوليا اَنَس
ابوالفضل حقيري قزويني
ناشر: اميركبير
چاپ اول: 1388
126 صفحه

اين اثر با زباني بسيار ساده و قابل فهم به فلسفه افلاطون مي‌پردازد. مولف كتابش را در شش فصل نگاشته است كه عبارتند از: محاجه با افلاطون، نام افلاطون و موضوعات ديگر، نمايش، داستان و نويسنده‌اي آفريننده، فضيلت در من و در جامعه من، نفس من و خود من، ماهيت چيزها. نويسنده كتاب جوليا اَنَس استاد فلسفه دانشگاه آريزونا در اين اثر به موضوعاتي مانند عشق و فلسفه، زنان فضيلت، خير دولت، مزد مي‌پردازد. اين كتاب مصور است و مولف براي تفسيرهاي خود از محاوره‌هاي افلاطون شاهد مي‌آورد.

نظريه حقوقي ناب
(مدخلي به مسائل نظريه حقوقي)
هانس كلسن
اسماعيل نعمت‌اللهي
ناشر: سمت
چاپ اول: 1387
234 صفحه

اين اثر يكي از آثار مهم «هانس كلسن» حقوقدان اتريشي تبار است. او زماني اين اثر را نوشت كه تأثير فلسفه نوكانتي بر آثار او در اوج خود بود. البته آنچه كلسن در اين اثر (1934) ارائه مي‌كند پس از گذشت چندين سال در 1960 كنار مي‌گذارد و عناصري از نظريه ارادي يا «اراده» حقوق را به منظور جايگزيني با نظريه ناب عرضه مي‌كند. آثار كلسن همواره مورد توجه انديشمندان و به‌خصوص حقوقدانان كشور ما بوده است. اين اثر در 9 فصل نگاشته شده است كه عبارتند از: حقوق و طبيعت، حقوق و اخلاق، مفهوم حقوق و آموزه هنجار حقوقي بازسازي شده، غلبه بر دوگانه‌انگاري نظريه حقوقي...

ميراث و انقلاب
كورنليوس كاستورياديس
اميد مهرگان
جزوه گام نو ـ 3
ناشر: گام نو، چاپ اول: 1389
80 صفحه

كورنليوس كاستورياديس، فيلسوف، روانكاو و جامعه‌شناس ماركسيست يوناني ـ فرانسوي يكي از چهره‌هاي مهم جريان موسوم به كمونيسم اروپايي است. مولف اصطلاح بر اين نظر است كه «اصطلاح «ميراث» دلالت بر چيزي محافظه‌كارانه‌دارد، اگر نه يكسر ارتجاعي، همچنين دلالت بر سازماني در ايالات متحده» و همچنين درباره واژه انقلاب مي‌گويد كه «اصطلاحي است كه وارد شده است خود را به صنعت و تبليغات معاصر بفروشد.»


فرهنگ اصطلاحات هنري و اعلام هنرمندان
(دو سويه)
رويين پاكباز
ناشر: فرهنگ معاصر
چاپ اول: 1386
770 صفحه

فرهنگ اصطلاحات هنري و اعلام هنرمندان در دو بخش جداگانه و هر بخش به روش دو سويه (A-Z، آ ـ ي) تدوين شده است. بخش نخست به واژه‌ها، اصطلاحات هنرهاي بصري و معاني آن ها اختصاص دارد و بخش دوم اسم و مشخصات هنرمندان قديم و جديد را در بر مي‌گيرد. بخش اول بيش از 10 هزار مدخل و بخش دوم حدود 7 هزار مدخل را شامل مي‌شود. رويين پاكباز اين اثر را با همكاري «توكاملكي» تدوين كرده است. اين فرهنگ مي تواند براي تمام افرادي که به نحوي با هنر و شاخه هاي مختلف آن سروکار دارند مفيد باشد.


بررسي انتقادي انديشه‌هاي
ساموئل هانتينگتون
فرهنگ‌ها و تمدن‌ها، برخورد يا گفت‌وگو؟
به كوشش محمد صادقي
ناشر: اطلاعات
چاپ اول: 1388
99 صفحه

نظريه برخورد تمدن‌ها را ساموئل هانتينگتون در سال 1993 و در فصلنامه «فارين افيرز» مطرح كرد. او با طرح موضوع برخورد تمدن‌ها، اهميت فرهنگ و تمدن‌ها را در دنياي كنوني برجسته مي‌سازد. محمد صادقي پس از پرداختن به موضوع «در ضرورت گفت‌وگو» چهار گفت‌وگو با محمدعلي اسلامي ندوشن، پرفسور يوخن هيلپر، غلامعلي‌ خوشرو و هادي خانيكي در اين اثر ارائه داده است.

فصلنامه تخصصي معرفت شناسي و حوزه‌هاي مرتبط ذهن
ناشر: پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي
چاپ اول:  1388
190 صفحه

فلسفه ذهن (Philosophy of mind) يكي از شاخه‌هاي مهم فلسفه در قرن بيستم است و مباحث آن پيشينه‌اي طولاني دارد. «بسياري از مباحث اين شاخه در بخش فلسفه نفس در فلسفه اسلامي هم مطرح شده است. ص 5» برخي از عناوين اين شماره عبارتند از: شبكه‌هاي شعاعي معناشناسي قرآن، فلسفه ذهن از كندي تا ابن رشد، نظريه كاركردگرايي محاسباتي از ديدگاه هيلاري پاتنم، فراآيي، نظريه‌هاي مرتبه عالي‌تر درباره آگاهي، برون گرايي و معرفت پيشيني. برخي از نويسندگان اين مقالات نيز عبارت از عليرضا قائمي‌نيا، هادي وكيلي، مريم معيرزاده، محسن زماني... مي‌باشد.


نظريه‌هاي جامعه‌شناسي محض و كاربردي
كالوين جي. لارسن
غلامعباس توسلي ـ رضا فاضل
ناشر: سمت
چاپ اول: 1387
245 صفحه

نظريه هاي جامعه شناسي عبارتند از«يكي جامعه‌شناسي محض كه به آزمايش فرآيندهاي اجتماعي براي پايان دادن به انزواي قوانين اجتماعي اختصاص يافت و ديگري، جامعه‌شناسي كاربردي كه قرار بود زماني آغاز شود كه جامعه‌شناسي محض به هدفش رسيده باشد. رسالت آن عبارت بود از تدوين راه‌كارها و برنامه‌هايي براي بهبود وضعيت انسان براساس قوانين اجتماعي علمي ـ ص 1» مولف همبستگي نظري ميان جامعه‌شناسان محض و كاربردي را امكان‌پذير مي‌داند. اين اثر در هفت فصل نگاشته شده است.

فرهنگ نمادها
ژان شواليه ـ آلن گرابران
سودابه فاضيلي
چاپ دوم: 1388
ناشر: جيحون
(دوره پنج جلدي)
اين فرهنگ به ياري گروهي از محققان جهاني با نظارت ژان شواليه و آلن گرابران تاليف شده و سودابه فاضيلي كار تحقيق و ترجمه آن را به عهده داشته است. اين فرهنگ در بردارنده بيش از هزار و ششصد مدخل است. از آن جايي كه ما در جهاني مملو از نمادها زندگي مي‌كنيم و دايره گستردگي اين نمادها به اندازه‌اي است كه حوزه‌هاي مختلف علوم از جمله قوم‌شناسي، هنر، روان‌شناسي، سياست و ... در بر مي‌گيرد؛ ضرورت نياز به فرهنگي جامع براي كاستن از پيچيدگي اين نمادها و هموارتر شدن بستر فهم‌مان را احساس مي‌كنيم و فرهنگ‌ نمادها مي‌تواند از اين احساس بكاهد.


درآمدي بر پديدارشناسي
رابرت ساكولوفسكي
محمدرضا قرباني
ناشر: گام نو
چاپ دوم: 1388
391 صفحه

با گذشت بيش از پنجاه سال از انتشار كتاب هوسرل درباره پديدارشناسي، هنوز هم با اين پرسش مواجهيم كه «پديدارشناسي چيست؟» از آن جايي كه پاسخ دادن به اين پرسش در موارد بسياري دشوار است برخي «پديدارشناسي چيست؟» را صورت ديگري از پرسش «فلسفه چيست؟» قلمداد كرده‌اند. اين اثر مشتمل بر 14 فصل است. وي در فصل اول به بحث درباره اصطلاح «روي‌آورندگي» به عنوان مهمترين موضوع پديدارشناسي پرداخته و در فصل دوم با عنوان «ادراك يك مكعب همچون الگويي از تجربه آگاهي» مي‌كوشد اين سبك از انديشه را با يك مثال شرح دهد. فصل سوم اثر بر سه موضوع مهم پديدارشناسي يعني جزء و كل، اين هماني و چندگانگي، حضور و غياب تمركز دارد زيرا مولف بر اين نظر است كه «اين سه ساختار صوري پديدارشناسي را فراگرفته‌اند و اگر ما از حضور آن ها آگاه باشيم بسياري از موضوعات به سادگي درك مي‌شوند. ص 41» مولف در فصل چهارم تعريفي از پديدارشناسي ارائه مي‌كند و ميان «رويكرد پديدارشناسانه» و «رويكرد طبيعي» تمايز مي‌نهد.» در فصل 5 تا 7 توصيف‌هاي پديدارشناسانه از سه قلمرو تجربه ارائه مي‌شود: ميدان «دروني» يادآوري و تخيل، ميدان «بيروني» عين‌هاي ادراكي، واژه‌ها، تصويرها و نمادها، و ميدان «عقلاني» عين‌هاي مقوله‌اي. ص 42». ساكالوفسكي در فصل هشتم اين اثر به بررسي «خود يا اگو» مي‌پردازد و چنين است كه در فصل نهم، موضوع «خود» به صورت منطقي، به موضوع زمان و ‌آگاهي از زمان دروني مي‌انجامد. «زمان مبناي اينهماني «خود» را تشكيل مي‌دهد. ص 42» فصل دهم جمالي جهاني كه خود در آن زندگي مي‌كند بررسي مي‌شود و فصل يازدهم به پديدارشناسي خرد اختصاص دارد. فصل دوازدهم درباره شهود آيدتيك بحث مي‌كند و دو فصل آخر كتاب يعني فصول سيزده و چهارده بر پرسش «پديدارشناسي چيست؟» تمركز دارد.

روان‌درماني و معنويت
ويليام ست
شهرياري شهيدي ـ سلطانعلي شيرافكن
ناشر: رشد
چاپ دوم: 1388
232 صفحه

در تعريفي درباره روان‌درماني آمده «عبارتست از رابطه انساني و حرفه‌يي‌ بين درمانگر و درمانجو، با هدف پيشگيري از پيشرفت بيمار‌ي‌ها و ارتقاي سطح سلامت رواني افراد. ص11» همچنين مي‌توان اهداف روان‌درماني را چنين خلاصه كرد: «روان‌درماني عبارتست از درمان مشكلاتي كه ماهيت عاطفي دارند. اين درمان بر اساس روش‌هاي روان‌شناختي كه به وسيله يك فرد متخصص كه با بيمار، ارتباط حرفه‌يي خاص ايجاد مي‌كند، اجرا مي‌شود. روان‌درماني تلاش مي‌كند تا: 1ـ علائم بيماري را تغيير دهد و متوقف سازد. 2ـ در الگوهاي نابهنجار رفتار مداخله‌ كند. 3ـ رشد و تكامل جنبه‌هاي سالم شخصيت را تقويت كند. ص11» و اين اثر به بررسي اين امكانات مي‌پردازد و راه دست‌يابي به روش‌هاي نوين درمان اختلالات رواني ـ معنوي انسان‌ درهاي جديدي به سوي او مي‌گشايد. كتاب «روان‌درماني و معنويت» به اين مساله مي‌پردازد كه درمانگران چگونه مي توانند بُعد معنوي را در چارچوب رابطه درماني بگنجانند و تلويحات اين گنجاندن چه مي‌تواند باشد؟ اين كتاب از 9 فصل تشكيل شده است. فصل نخست به مرور كلي موضوعات اصلي كتاب اختصاص دارد و مسائلي مانند ماهيت معنويت و ارتباط بين تجربه‌هاي مذهبي و عرفاني در آن بررسي مي‌شود. فصل دوم بر درمان معنويت متمركز است.فصل سوم برخي از مسائل در درمان امروزي نام دارد.مولف در فصل چهارم معنويت را در بريتانياي امروز بررسي و تحليل مي‌كند و نشان مي‌دهد كه مذهب رايج در جامعه چگونه دچار تزلزل و كاهش محبوبيت شده است. فصل پنجم معنوي و خودفاش‌سازي معنوي نام دارد. مولف در فصل ششم با عنوان «رويارويي‌ با نخستين چالش: دانش لازم» درمانگران را به چالش‌هاي معنوي فرا مي‌‌خواند و به استنتاج موضوع‌‌هايي درباره بيداري معنوي و ظهور معنوي پرداخته و مسائلي را درباره ارزيابي و سنجش معنوي و اعتياد معنوي و انتقال متقابل مطرح كرده است. سه فصل ديگر كتاب عبارت از: رويارويي با دومين چالش در ميدان عمل، پاسخ به منتقدان، آينده درمان به عنوان يك فعاليت‌ معنوي مي‌باشد.

The killing of History
Author: Keith windschuttle
 Publisher: Encounter Books
كشتنِ تاريخ

چه كسي حقيقت را مي‌كشد؟ ماهيت ذاتيِ تاريخ تجربي چيست و چه نسبتي با علم تجربي دارد؟ براي برخي، پاسخ‌هاي مثبت به پرسش‌هاي بالا، از وفاداري به تئوري‌هاي اجتماعي و ادبي سرچشمه مي‌گيرد كه تفسير و ذهن ـ انگاري را روش‌هاي مثبت تحقيق قلمداد مي‌كنند.
ذهن ـ انگاري (در مقابل عينيت تاريخي) هم غيرممكن است و هم نامطلوب. ديگران ـ كه در مكاتب شيوه‌هاي سنّتيِ تاريخ‌نگاري تربيت شده‌اند ـ به رد اين نظريات مي‌پردازند و آن‌ها را نه تنها محتمل كه خطرناك مي‌پندارند. كيت و يندشاتل در زمرة همين گروه دوم جاي مي‌گيرد عنوان مي‌كندكه بسياري از تئوري‌هاي مدرنِ تاريخي بايد رد شوند چون غيرمنطقي‌ و غيرمعقولند. او در مقدمه عنوان مي‌كند: به مدت بيش از دو هزار و چهارصد سال، جوهر تاريخ به گفتن حقيقت ملزم شده است. به اين كه آن‌چه را رخ داده به بهترين نحو ممكن تشريح نمايد. و البته در طي اين مدت بسياري از مورخين، خطاكار، مُغرض و كاملاً كج‌فهم قلمداد شده‌اند. اما غالباً اين احساس وجود دارد كه بدين‌خاطر بايد از نقدهاي خود آنان سپاسگزار بود كه خطاي آن‌ها را برملا كرده است و نشان مي‌دهد ادعاي آن‌ها در مورد گذشته، به كلي با آن‌چه كه واقعاً رخ داده متفاوت است. در دهة 1990 نظريه‌هاي جديدِ رايج در علوم انساني و علوم اجتماعي تأكيد كردند كه گفتنِ حقيقت دربارة گذشته يا استفاده از تاريخ براي توليد معرفت در هر معناي عيني، به كلي غيرممكن است. آن‌ها ادعا مي‌كنند که در واقع، بنياد ‌اصليِ شالوده‌هاي تفكر تاريخي ديگر وجود ندارد، يعني ديگر هرگونه تفاوت و تمايز بنيادي بين تاريخ و اسطوره بي‌معناست.
كتاب، با عنوانِ فرعيِ «چگونه منتقدان ادبي و نظريه‌پردازان اجتماعي گذشتة ما را مي‌كشند» در نُه فصل، مجموعة يادداشت‌ها و نماية كلي به چاپ رسيده. نويسنده تأثير نظريه‌هاي پسامدرنيستي بر عملِ تاريخي را موردحمله قرار مي‌دهد و در هر مورد با اراية نمونه‌هاي برجستة نقدهاي ادبي، رشدِ مطالعاتِ به اصطلاح فرهنگي ـ به جاي وقايع شماري‌هاي كهن را وامي‌كاود. او معتقد است تجربه‌گرايي، عينيت‌باوري و اومانيسم كهن با ساختارگرايي و پسامدرنيزم جديد با فلسفة اروپايي ـ مثلاً آثار نيچه، هايدگر، كلود لوي اشتراوس، فوكو و دريدا تركيب شده است. قدرت مطلق نشانه‌ها، زبان بد و نشانه‌هاي نمايشي، ساختارشكنيِ تاريخ تجربي، گفتمان ميشل فوكو، سقوط كمونيسم و پايان تاريخ، تاريخ به مثابه يك علم اجتماعي، تاريخ به مثابه ادبيات و بازگشت قبيله‌گرايي از جمله فصول اين كتاب است. كيت ويندشاتل، استاد تاريخ، سياست اجتماعي، جامعه‌شناسي و مطالعات رسانه در دانشگاه‌هاي استرالياست و از ميان ساير آثار او عناوين زير حايز اهميت‌اند:
ـ عقل ستيزيِ علمي: خاستگاه‌هاي يك فرقة پسامدرن (2006)
ـ‌ برساختنِ تاريخ بومي (2004)
ـ رسانه: تحليلي جديد پيرامون آگهي‌هاي مطبوعاتي تلويزيوني و راديويي در استراليا (1984)
ـ سياست استرالياي سفيد (2004)
ـ بيكاري: تحليلي سياسي و اجتماعي از بحرانِ اقتصادي (1979)
ـ دينِ مابه تاريخ انگليس (2005)
از ميان صد اثري كه نويسنده به عنوان منابع خويش ذكر كرده، يقين‌هاي مرده اثر سيمون شاما، فرهنگ و امپرياليسم اثر ادوارد سعيد، جهان جديد تأليف استفن گرين بلت، آزتك‌ها اثر اينگاسلِندينن و حدس ها و ابطال‌ها اثر كارل‌پوپر از بقيه بيشتر مورداستفاده بوده‌اند. همچنين بورلي ساوت گيت در پسامدرنيزم در تاريخ، همو در چيستي و چرايي تاريخ، سوزان هاك در دفاع از علم درون عقل علاوه بر 86  نويسندة ديگر، از اين كتاب به عنوان منبع پژوهش خويش بهره جسته‌اند. تمام سخن ويندشاتل در اين عبارت نهفته است كه امروزه تاريخ در چنگ نظريه‌پردازان ادبي و اجتماعي گرفتار آمده؛ نظريه‌پردازاني كه براي اين رشته اهميت و احترام كمي قائلند يا دست كم در اين خصوص آموزش كمي ديده‌اند. به عقيدة او اين نظريه‌پردازان، وجود حقيقت را انكار كرده و تئوري‌سازي را جانشينِ معرفتِ واقعي نسبت به گذشته مي‌كنند، تئوري‌هايي كه با ظاهري بسيار آراسته ارايه مي‌كردند: و نتيجه البته انقلابي و بي‌سابقه است: مورخان معاصر، واقعياتي را كه حقايق بر شالودة آن‌ها استوار شده‌اند، پيچيده‌تر و مبهم‌تر كرده‌اند.

Historical Ontology
Author: Ian Hacking
Publisher: Harvard University Press
هستي‌شناسي تاريخي

يان هكينگ، استادِ ممتاز دانشگاه تورنتو و صاحب كرسيِ فلسفه و تاريخ در كالج دوفرانس، در اثر خويش تاريخ را از منظر هستي شناسي محور پژوهش قرار داده است. هستي‌شناسيِ قطعاتِ گاه‌به‌گاهيِ تاريخ، استفاده از تاريخ در فلسفه، بررسي اثر ميشل فوكو و... از جمله موضوعاتي هستند كه هكينگ در 288 صفحه و 15 فصل بدانها پرداخته است. دو نوع تاريخ‌باوريِ جديد براي فلسفه؛ علم ناپختة فوكو؛ انديشه‌هاي نايت پيرامون زبان‌شناسي؛ زبان، حقيقت و عقل؛ سبك در نزد مورخان و فيلسوفان؛ لايب‌نيتس و دكارت: برهان و حقايق ازلي، در ميان فصول پانزده‌گانة اين كتاب جاي مي‌گيرند.
از نظر نويسنده، هستي‌شناسي اولين مرحلة شناختِ پديده‌هاي تاريخي محسوب مي‌شود. هستي‌شناسي يعني علم يا فلسفة هستي و در پاسخ به سؤالاتي از اين قبيل است كه چه چيزي وجود دارد؟ آن چيز شبيه چيست؟ از چه چيزهايي تشكيل شده و اين اجزا چه ارتباطي با يكديگر دارند؟ و... . پس از هستي‌شناسي، شناخت‌شناسي قرار دارد و پس از آن، روش‌شناسي. اهميت فلسفة تاريخ و اهميت فوكو در توسعة اين مفهوم، از نكات محوري كتابند و علي‌رغم تنوع موضوعات، نويسنده يكدستي و انسجام متن را حفظ كرده و به فراخور موضوع، بخش‌هايي از سخنراني‌ها، مقالات و نقدهاي خود را نيز بدان افزوده است. از ميان ديگر آثار هكينگ عناوين زير حايز اهميت‌اند:
ـ ساختار اجتماعيِ چه؟ (2000)
ـ ظهور امكان‌مندي: پژوهشي فلسفي پيرامون مفاهيم اوليه دربارة امكان‌مندي (2006)
ـ بازنويسيِ روح (1998)
ـ مسافران ديوانه: تأملاتي در واقعيتِ بيماري‌هاي روحيِ ناپايدار (2002)
ـ درآمدي بر امكان‌مندي و منطق استقرايي (2001) و...

Philosophy of History
Author: M.C.Lemon
Publisher: Routledge
فلسفه تاريخ

در سال‌هاي اخير، كتب فلسفه تاريخ يا درآمدهايي بر فلسفه تاريخ، از سوي غيرفيلسوفان و عمدتاً مورخان به تأليف درمي‌آيد. كتاب مورد نظر ما نيز از اين قاعده مستثني نيست. اما آن‌چه كه آن را از ساير كتب فلسفه تاريخ متمايز مي‌سازد اين است كه كتابِ لمون درآمدي تاريخي بر فلسفه تاريخ است، بدان معنا كه بيشتر، تاريخِ مفاهيم و آراي گوناگون درباره تاريخ است تا درآمدي مضمون ـ بنياد. بنابراين مي‌توان اطمينان داشت هر آن‌چه كه، از منظر فلسفي، كتاب فاقد آن است؛ يقيناً از چشم‌انداز تاريخي بدان پرداخته شده است. شايد بهتر باشد كه اين كتاب را تاريخ‌نگاري يا درآمدي بر پيكرة كلي نوشتجاتِ تاريخي بدانيم.
نويسنده با قرار دادنِ مورخين برجسته و مكتب‌هاي فكريِ مهم در بستر زمان و مكان، مفاهيم كليدي فلسفه تاريخ را به تصوير مي‌كشد. در عين حال تفاوت‌هاي بنيادين مقاله فلسفه نظريِ تاريخ (به مثابه پژوهش در متن) و فلسفه تحليلي تاريخ (آن‌گونه كه با سرشتِ روش‌هاي تاريخي به عنوان يك رشته در ارتباط است) را برشمرده و خطوط اصلي پژوهش خود را در پانزده فصل، يك مقدمه، مجموعه يادداشت‌ها، كتاب‌شناسي و نمايه تنظيم كرده است. در حقيقت اثر مورد بحث از مفاهيم پيشاكلاسيك آغاز شده و به آراي تاريخي ـ فلسفيِ فوكوياما اختتام يافته است. بخش مربوط به فلسفه نظري تاريخ حدود 230 صفحه را به خود اختصاص داده، حال آن كه مبحث فلسفه تحليلي در پنجاه صفحه به اتمام رسيده و اين حاكي از نوع نگرش مورخ به فلسفه تاريخ و تعلق او به اين نحلة فكري است. در اين بخش آراي كساني همچون اشپنگلر و توين بي‌ مورد بررسي قرار گرفته و نظريه‌پردازاني همچون آيزايا برلين، اي.اچ.كار، كالينگوود، بندتو كروچه، ويلهلم ديلتاي، ويليام دِري، آر.جي. اوانس، هربرت فيشر، پاتريك گاردنر، اريك هابس باوم، كارل پوپر، آنتوني كوئينتن و ديگران به محك نقد گذاشته شده‌اند. كتاب به شيوه‌اي كاملاً روان و منسجم نوشته شده و شرح واژه‌شناسيِ فلسفيِ تاريخ به گونه‌اي شفاف در مقدمه عرضه و توضيح داده شده است. روش كارلمون بدين صورت است كه خواننده را به تدريج از عمق به سطح مي‌آورد. مثلاً در فصل مربوط به «باريك انديشي‌هاي روم و يونان كهن پيرامون تاريخ»، مباحث اسطوره، چرخه تاريخي، سرنوشت، طالع و تقدير، خدايان، سرشت بشري، و شرحي در ديدگاه‌هاي متعارض در خصوص مفهوم «پيشرفت» در جهان كلاسيك را دربر مي‌گيرد.
  نويسنده معتقد است مورخان به جاي آن كه با سلاحِ فلسفه تحليلي به نقد روش‌هاي تاريخي بپردازند، بايد به تاريخِ معنا ببخشند. پرسش از «چيستي» و «چرايي» تاريخ، دو پرسش بنياديني هستند كه بسته به نوعِ پاسخ، مي‌توانند به نظريه پايان تاريخ يا هر تئوريِ ديگري منجر گردند. كتاب به سه بخش اصلي تقسيم شده است.
بخش اول «فلسفه نظري تاريخ» نام دارد و حاوي ده فصل است:
1ـ فلسفه نظري تاريخ 2ـ آراي پيشاكلاسيك درباره تاريخ 3ـ باريك‌انديشي‌هاي روم و يونان كهن پيرامون تاريخ 4ـ چالش مسيحي با چشم‌اندازهايِ تاريخيِ يوناني ـ رومي 5ـ آگاهيِ تغييريابنده نسبت به تاريخ 6ـ يك فترت مبتكرانه 7ـ فلسفه تاريخ ويكو 8ـ فلسفه نظري تاريخ در طول دوره روشنگري 9ـ فلسفه تاريخ هگل 10ـ ماركس در تاريخ
بخش دوم با عنوان «فلسفه تحليلي تاريخ»، سه فصل را دربر مي‌گيرد كه از جمله آن‌ها مي‌توان به «تاريخ چيست» و «تاريخ براي چيست» اشاره كرد. در بخش سوم و پاياني نيز دو فصل با دو نام مشابه گنجانده شده كه هر دو پايان تاريخ نام دارند. با اين تفاوت كه عنوانِ فصل اول خبري است و عنوان فصل دوم با علامت سؤال پايان مي‌يابد. (پايان تاريخ؟).
ام.سي.لِمون استاد تاريخ انديشه سياسي و نظريه سياسي در دانشگاه اُلستِر است. او پيش و پس از اين كتاب نيز آثار متعدد ديگري به چاپ رسانده كه از ميان كتاب‌ها رشته تاريخ و تاريخ انديشه (1995)، خطوط كلي تاريخ ايالات متحده (2010) و جغرافي و تاريخ در آفريقاي جنوبي و همسايه‌هاي آن (2002) از بقيه معروف‌ترند.
فلسفه تاريخ، داراي 480 صفحه است و از سوي انتشارات معتبر راتلج به چاپ رسيده. نويسنده 81اثر را به عنوان منابع كار خويش برشمرده كه علم جديد (ويكو)، فلسفه حق (هگل)، قرارداد اجتماعي (روسو)، فلسفه تاريخ (هگل) و ... از آن جمله‌اند. همچنين 14 نويسنده در آثار خويش، كتابِ لمون را به عنوان يكي از منابع پژوهش خويش معرفي كرده‌اند كه شايد مهم‌ترين آن‌ها ساختارشكني تاريخ اثر آلون مونسلوست.

Historical Research
Author: Elizabeth Ann Danto
Publisher: Oxford University Press
پژوهش تاريخي

اليزابت آن دانتو، استاديار كالج هانتر و رئيس بنيادكارِ اجتماعي در همان كالج است. او در تازه‌ترين اثر خود با عنوان پژوهش تاريخي، عنوان مي‌كند كه مطالعة مورخ، مستلزم نوع خاصي از پژوهش است.  به گفتة نويسندة، پژوهش تاريخي ـ يا به عبارت بهترـ موضوع علم تاريخ، گذشته است و رويدادهاي آن. اما بر اثر نظرِ كالينگوود، كار مورخ مطالعة افعال انسان است كه در گذشته رخ داده است و وظيفة او نه‌تنها احراز واقعيت، بلكه قابل فهم كردنِ آن است. بررسي دقيق و فلسفيِ تاريخ، به‌عنوان شكلي از پژوهش كه احتمالاً نوع متمايزي از معرفت را فراهم مي‌آورد، در آلمان و در آثار ويندلباند، ريكتر و ديلتاي و در ايتاليا در آثار بندتوكروچه و جوواني جنتيله پديد آمد.
فصل اول كتاب «رويكردهاي تاريخ‌نگاري» نام دارد و طي بيست صفحه رهيافت‌هاي گوناگونِ تاريخ‌نگاري از كلاسيك تا مدرن را برمي‌رسد.
فصل دوم «طرح و روش كلي» نام دارد، 13 صفحه است و اهدافِ يك پژوهش تاريخي، برنامه‌ريزي براي آن و شيوه‌هاي مناسب آن را باز مي‌گويد. «آمادگي براي جمع‌آوري داده‌هاي تاريخي» عنوان فصل سوم كتاب است. در اين‌جا مراحل مقدماتيِ جمع‌آوريِ شواهد و اسناد تاريخي براي يك پژوهش ترسيم شده است. در فصل چهار يعني «منابع تاريخي»، نويسنده در 30صفحه انواع منابع معتبر تاريخي و نحوة استفاده از آن‌ها را معرفي كرده است: منابع اوليه، منابع ثانويه، منابعِ جغرافياييِ تاريخ، مصاحبه‌ها و هر آن‌چه كه به حل معضلات و ابهامات تاريخي ياري رساند. «تحليل داده‌ها» در فصل پنجم، با همين عنوان و در 18صفحه، مورد بررسي قرار گرفته است. عنوان فصل ششم كتاب است. در اين بخش، نويسنده نمونه‌هايي از اَشكالِ مختلف پژوهش تاريخي به دست داده و برخي منابع را در قالب جدول و نمودار معرفي مي‌كند. پژوهش تاريخي 224 صفحه است، به زبان انگليسي نوشته شده و از سوي دانشگاه آكسفورد به چاپ رسيده است.