شيخ اكبر محي الدين عربي

PDF چاپ نامه الکترونیک

شيخ اكبر محي الدين عربي

يادكرد ابن عربي

ابن عربي محي الدين محمد بن علي بن محمد بن عربي حاتمي، ملقّب به شيخ اكبر، از بزرگان مشايخ صوفيه قرن ششم هجري، در 27 رمضان 560ق در شهر مُرسيه اندلس(اسپانيا) متولد شد. بنابر اظهارات خود وي نسبش به حاتم طائي، سخاوتمند معروف عرب مي رسيده است. پدرش مردي سرشناس و از دوستان ابن رشد اندلسي فيلسوف مشائي قرن ششم بود و چنان كه خود ابن عربي مي گويد ابن رشد از پدرش درخواسته بود تا او را ببيند. ابن عربي در شهر اشبيليه نزد استادان زمان قرائات هفت گانه، ادبيات، حديث، فقه و... را فراگرفت و از برخي استادان اجازه تدريس يافت. وي به سبب مراوده و ديدارهاي بسيار با مشايخ وقت و تلمّذ نزد استادان در فنون گوناگون، از همان جواني نام آور مي گشت. از سويي آغاز اوج گرفتن گرايش به تصوف در عصر او و رواج عرفان نيز در زادگاهش اندلس، عواملي قوي در انگيزه هاي او براي ورود به سلك تصوف بوده است. وي در 580ق به طريقت عرفان وارد شد. او تا سن 30 سالگي(590ق) در اشبيليه ماند و در همان سال اندلس را به قصد شمال افريقا ترك كرد. در 598ق از بيت المقدس پياده روانه مكه شد و به خدمت شيخ مكين الدين ابوشجاع زاهر بن رستم بن ابي الرجاء اصفهاني رسيد و تا سال 600ق در مكه ماند. وي در همين شهر به سال 599ق فتوحات مكيه را نوشت و در 620ق كه به دمشق رفت تا براي هميشه در آنجا بماند، نسخه دوم فتوحات نوشتو اثر مهم ديگر خود، فصوص الحكم را نيز در همين دمشق نوشت، شهري كه دوران شكوفايي و آفرينش گري او در آن نمودار شد. ابن عربي پس از 78 سال زندگي، در 28 ربيع الثاني 638ق در دمشق درگذشت و او را در جبل قاسيون در مقبره خانوادگي ابن زكي به خاك سپردند. ابن عربي از مؤلفان پركار صوفيه و حتي جهان اسلام بود و سفرها و ديدارهاي بسيار و شاگردي كردن براي كسب علوم مختلف او را شخصيتي جامع الاطراف، بلند آوازه و اثر گذار كرد. وسعت معلومات او در باب معارف روزگار خويش كه به ويژه فتوحات مكيه بدان گواهي مي دهد، و شاگردان بسياري همچون صدرالدين قونيوي كه نزد او طريق تصوف آموختند، عرفان و تصوف اسلامي را تحت الشعاع خود قرار داد چندان كه مي گويند هر كه در عرفان پس از او آمده به گونه اي متأثر از انديشه هاي او بوده است. بزرگ ترين كتاب او فتوحات مكيه، از آثار مهم و طراز اول تصوف اسلامي است كه دائره المعارفي است در عرفان عملي و نظري و مهم ترين منبع اثر پذيري عرفان جهان اسلام از او است و بهترين گواه بر بزرگي شخصيت وي. 
عباس گودرزي