ديالوگ مبتني بر همدلي است

PDF چاپ نامه الکترونیک
صفحه 80

 ديالوگ مبتني بر همدلي است

نشست بررسي کتاب "فرهنگ، مردم‌سالاري و توسعه" با حضور گردآورنده اين اثر علي ميرزايي و همچنين عزت الله فولادوند و مهدي فيروزان در مرکز فرهنگي شهر کتاب برگزار شد.

دکتر عزت الله فولادوند در اين نشست با اشاره به اينکه مبناي اين کتاب بر گفتگو استوار است به بررسي موضوع و مفهوم گفتگو پرداخت و گفت: کتاب "فرهنگ، مردم سالاري و توسعه" مشتمل بر 11 گفتگو و 3 ميزگرد است. روش برگزيده در اين اثر مصاحبه و گفتگو است و در آن موضوعي اعلام مي‌شود و اصحاب بحث درباره آن اظهار نظر مي‌کنند.  در همه مصاحبه‌هاي گردآوري شده در کتاب، وسيله رساندن معاني گفتگو است. لذا بر اين اساس من در باب گفتگو سخن مي‌گويم. سخن به تقسيم اول به دو قسم گفتاري-شنيداري و نوشتاري تقسيم مي‌شود که به لحاظ تاريخي اولي مقدم بر دومي است. آدمي اول گفتن را ياد گرفته و بعد نوشتن را. هدف هر دو ايجاد ارتباط است. گاهي به قصد کشف حقيقت و گاهي به قصد پنهان کردن حقيقت گفتگو انجام مي‌شود.  گفت و شنود انواع مختلف دارد. نوع اول آن گفت و شنود تقابلي و تخاصمي نام دارد که در آن به نظر مي‌رسد هر کدام از طرفهاي گفتگو مي‌خواهد بر ديگري پيروز شود و هدف تفاهم و ارتباط صحيح و کشف حقيقت نيست.  وي در ادامه با برشمردن نوع دوم گفت و شنود تصريح کرد: نوع دوم گفت و شنود، همان گفتگوهاي روزانه و پيش پا افتاده است که انگيزه آن پرهيز از تعارض يا اجتناب از رساندن رابطه‌اي به دوستي نزديک است.  وي افزود: نوع سوم گفت و شنود يا آنچه من آنرا "مفاهمه خلاق" مي‌نامم به ديالوگ و همسخني هم تعبير مي‌شود.

ديالوگ از واژه يوناني گرفته شده و دو بخش دارد. بخش اول آن "ديا" به معناي "دو" يا " در ميان دو" و بخش دوم آن "لوگوس" معاني متنوع دارد و از جمله سخن گفتن. لذا ديالوگ به معناي سخن گفتن دو نفر با يکديگر است. در ديالوگ شرکت کنندگان در آن با مشارکت مي‌خواهند به حقيقت مطالب برسند و عالي‌ترين نوع گفتگو است. ديالوگ مرزهاي ميان گفتگوکنندگان را ذوب مي‌کند و درهاي جهان جديد که پايه‌اش همدلي است و نه همزباني را به روي آنها مي‌گشايد. در ديالوگ طرفين عميق گوش مي‌دهند و بي آنکه بخواهند طرف مقابل را تخطئه کنند، آنچه را در درون دارند بيان مي‌کنند. در ديالوگ هيچکس نمي‌خواهد نظري را تحميل کند بلکه مي‌خواهند همه فرصت برابر بيان داشته باشند.  از طريق ديالوگ کم کم معنايي مشترک رشد مي‌کند و گويي ذهن مشترک پديد مي‌آيد. اصحاب ديالوگ در تقابل با يکديگر نيستند بلکه در گنجينه معاني مشترک که پيوسته در حال دگرگوني است، مشارکت دارند. در ديالوگ در پيش فرضها بازانديشي و تأمل مي‌شود و از رهگذر آن نقاط ضعف آشکار مي‌شود و هم‌سخنان را از تناقضات و تضادها مي‌رهاند و به فهم عميق‌تر و هماهنگي بيشتر مي‌انجامد.

فولادوند در ادامه به مقايسه مناظره و ديالوگ پرداخت و گفت: اگر مناظره را نوعي از گفت و شنود تقابلي بدانيم، تفاوتهايي ميان مناظره و ديالوگ مي‌توان متصور شد. ديالوگ مبتني بر همکاري و همدلي براي دستيابي به درک مشترک است ولي مناظره تقابلي است و هر طرف سعي دارد طرف ديگر را از دور خارج کند. وي در ادامه تصريح کرد: در ديالوگ هدف پيدا کردن زمينه مشترک است ولي مناظره به جزميت بيشتر مي‌انجامد. ديالوگ سبب باز انديشي هر طرف  درباره مواضع خود مي‌شود ولي در مناظره هر طرف از موضع طرف مقابل انتقاد مي‌کند. ديالوگ براي رسيدن به راه حلي بهتر از راه حل اول امکان ايجاد مي‌کند ولي در مناظره هر کس از موضعش به عنوان بهترين راه دفاع مي‌کند و راههاي ديگر را مردود مي‌داند.  در ادامه اين نشست علي ميرزايي مؤلف اين کتاب با اشاره به اينکه اين کتاب حاصل يک کار جمعي است، گفت: کتاب مانند هر کالاي ديگر نتيجه يک فعاليت گروهي است. اين کتاب هم نتيجه يک کار گروهي است و قهرمانان اصلي اين کتاب کساني هستند که در آن مشارکت داشتند و در مصاحبه‌ها و ميزگردهايي که در کتاب منعکس شده است حاضر بودند. در ادامه اين نشست مهدي فيروزان با اشاره به بي نظير بودن کتاب در حوزه خودش، خاطر نشان کرد: حضور آقاي ميزايي به عنوان مصاحبه کننده با تجاربي که در حوزه اقتصاد دارد و فعاليت ايشان در عرصه مطبوعاتي يکي از دلايل اين ادعا است. وي در ادامه با اشاره به مفهوم توسعه که از مفاهيم اصلي در اين کتاب است، تصريح کرد: مفهوم توسعه نسبت به هر جغرافيا و هر زماني ولي در ايران ممکن است توسعه اقتصادي در مراحل بعدي توسعه مد نظر باشد.

آخرین به روز رسانی در دوشنبه ۰۷ تیر ۱۳۸۹ ساعت ۱۱:۲۰