اطلاعات حکمت و معرفت

  • گزارش سمينارها

    PDF چاپ نامه الکترونیک
    گزارش
    افق فرهنگ

    گزارش سمينارها




    سمينار فلسفۀ اخلاق در آكسفورد
    سمينار فلسفۀ اخلاق كه در تابستان 2017، هر هفته دوشنبه‌‌ها از ساعت 30/4  تا  30/6  عصر در سالن بزرگ دپارتمان فلسفۀ دانشگاه آكسفورد برگزار خواهد شد، شايد مهم‌ترين واقعۀ علمي در اين زمينه طي سال‌‌هاي اخير است و بي‌ترديد بزرگ‌ترين مراجع و مهم‌ترين نظريه‌پردازان فلسفۀ اخلاق، فلسفۀ محض، الاهيات، روان‌شناسي، جامعه‌شناسي و... در آن حضور يافته و در باب نظريه‌هاي اخلاقي، فلسفۀ اخلاق و رويكردهاي اخلاقي به بحث و تبادل نظر مي‌پردازند. حتي آثار مهم و بحث‌برانگيز محل توجه بوده و در برخي جلسات، مؤلفان يا منتقدان دربارۀ آن آثار سخن گفته و به پرسش‌‌ها و نقدها و ابهام‌ها پاسخ مي‌دهند.
    دانشگاه آكسفورد قبلاً نيز در همين موضوع سمينارهاي مهمي برگزار كرده بوده است، امّا همايش‌هاي تابستان  2017، ازحيث حضور  فلاسفۀ نامدار اخلاق و وسعت موضوع‌ها و مسائل مطروحه، برتري چشمگيري نسبت به بقيۀ سمينارها دارد. براي مثال، برخي از نخستين سخنوران دوشنبه‌هاي هر هفته در اين دانشگاه عبارت‌اند از: 9 اكتبر : ست لازار / از دانشگاه اي. ان. يو // 16 اكتبر: رندال كورن / از دانشگاه روچستر // 23 همان ماه: جوانا يورش براون/ استاد دانشگاه بريستول // 6 نوامبر: لاري تمكين/ پژوهشگر ارشد و استاديار دانشگاه راتگرز و اوهايو // 13 نوامبر: بشّار حيدر/ استاد دانشگاه آمريكايي بيروت // 20 نوامبر: كيم فرسان/ استاد مدرسۀ حقوق دانشگاه ويرجينيا // 27 نوامبر: پكّا وايري نن/ از دانشگاه ليدز انگلستان امّا برخي موضوعات و مطالب مطروحه در جلسه‌هاي همايش‌‌ها، بنابر آنچه در سايت آكسفورد آمده چنين است: ـ ديويد بينك از دانشگاه يو. سي. اس. دي، دو نوع قصور؛ دوگونه خطاكاري در رفتارهاي بشري. // دكتر داگلاس مك لين از دانشگاه يو. ان. سي چپل هيل، اعتراف نامه‌اي براي اومانيسم. // ـ دكتر مايكل اوتسوكا از ال. اس. اي، تغييرات عظيم  و دوران‌ساز در مفهوم هويت فردي... // ـ توماس هوركا، استاد دانشگاه تورنتو در كانادا، خطاي جدّي‌تر، حق مهم‌تر. // ـ پروفسور پيتر سينگر، استاد ممتاز دانشگاه‌هاي پرينستون و ملبورن، چه چيزي را بايد تا منتها درجه گسترش دهيم؟ و، از چه چيز بايد بيشترين بهره را ببريم؟ // ـ دكتر رالف وِدوود از يو. اس. سي، چهار مفهوم اندازه‌گيري ارزش‌‌ها. // ـ دكتر توماس اسكانلون، استاد دانشگاه هاروارد، قراردادسازي و موجّه سازي! // ـ پروفسور و رونيك مونوز ـ دارده از يو. سي. ال و دانشگاه بركلي آمريكا كشيش، ليبرال و بدكاره : ليبراليسم و خواهش‌هاي جسماني. // ـ دكتر كريستين اولسون، استاد كالج باودون ، پاسخِ انسجام: بي‌طرفي به‌مثابۀ يك ايدئال ارتباطي. // ـ پروفسور آمارتياسن، استاد برجستۀ دانشگاه‌هاي هاروارد در آمريكا و آكسفورد انگلستان، دموكراسي و تصميم‌هاي اجتماعي. // ـ پروفسور تام سينكلر، استاد دانشگاه آكسفورد، ادعانامۀ وظايف اخلاقي. //  ـ دكتر كمپل براون از دانشگاه ال. اس. اي، مفهوم تعميم يا فراگيري، مفهوم نزديكي و تقرّب. // ـ دكتر سسيل فابر از آكسفورد، در دفاع از جاسوسان و جاسوسي در جنگ‌‌ها. // ـ دكتر ماسيمورنزو، استاد و مدير دانشكدۀ حقوق كي. سي. ال انقلاب و مداخله. // ـ پروفسور سيمون بلك بورن، استاد دانشگاه‌هاي كمبريج و يو. ان. سي گربه‌‌‌ها، بي‌خانمان‌‌ها و احساسات واقعي. // ـ دكتر يوحنّا توما، از دانشگاه ال. اس. اي، وسوسه و عقلانيت ابزاري كمال‌بنياد. // ـ دكتر سوزانه بوري از ال. اس. اي، انديشه‌هايي دربارۀ گزينۀ «ارزش زندگي» // ـ روبرت آيودي از دانشگاه نوتردام هلند، استفاده از زنان به‌مثابۀ ابزارهايي در جنگ. // ـ دكتر جان بروم، استاد ممتاز دانشگاه‌هاي استنفورد، اوپسالا و كالج سوئدي اي. ان. يو بنيادگرايي عقلاني و اشتباه‌های مندرج در آن // ـ سِر ريچارد سُهراب جي از آكسفورد، آزادي بيان و ارزش‌هاي آن، محدوده‌هاي آن، علل شكست آن، و چگونگي جذب مخاطب... // ـ دكتر تام شكسپير، از دانشگاه ايست آنجليا، آيا زندگي به‌اندازۀ كافي خوب هست؟ ناكامي‌‌‌ها، چشم‌اندازها و سودمندي‌هاي زندگي در مقابل افق ديد انسان‌‌ها. // ـ دكتر هيلل ٍاٍِشتينر، استاد ممتاز دانشگاه منچستر بريتانيا بهره‌كشي تعهدي، عدالت. // ـ دكتر دِرِك پارفيت از دانشگاه آكسفورد، مسئلۀ بي‌هويتي // ـ آويا پاسترناك از كالج دانشگاه لندن، در دفاع از آشوبگران سياسي. // ـ دكتر زونيا استمپ لووسكا، استاد دانشگاه آكسفورد، فرزندان: تغيير هويت انساني به بي‌عدالتيِ فروكاهنده. // ـ دكتر شيلي كاگان، استاد دانشگاه ييل، پيامدهاي مرعوب‌سازي // ـ پروفسور ريچارد كراوت، استاد دانشگاه نورث وسترن بهره‌وري و فضيلت // ـ دكتر داگلاس هوساك، از دانشگاه راتگرز // ممنوعيت مواد مخدر؛ جرم، توهين، مجازات!‌ // ـ پروفسور كسپر ليپرت راسموس، استاد ممتاز دانشگاه آرهوس شانس و عقل. // ـ دكتر گوستافو آرهينوس، استاد دانشگاه استكهلم سوئد، بي‌لايقي در اخلاقِ نفوس! // ـ دكتر آن ديوليس، از كالج پرومونا، از پشت شيشه‌هاي عينك نئوليبراليسم، نوع‌دوستي، سرمايه‌دوستي و جست‌وجوي خير. // ـ دكتر آلن بوچانان، استاد دانشگاه‌هاي دوك، آريزونا و استاد مدعو در دانشكدۀ حقوق دانشگاه KCL، پيشرفت اخلاقي // ـ دكتر استفان فيتو آدلر، استاد مدرسۀ حقوق دانشگاه دوك عدالت، ادّعا، زهدگرايي. // ـ پروفسور آلك والن، استاد دانشگاه راتگرز، قتل حذفي، كشتار جمعي // ـ دكتر فرانسيس كام، از دانشگاه هاروارد،  هدف از مرگِِ من: مرگ، مردن و معناي آن.

    سمينارهاي تاريخ كمبريج
    تاريخ آفريقا

    دپارتمان تاريخ دانشگاه كمبريج در سال 2017، در ذيل سمينارهاي تاريخ و شناخت ميراث و فرهنگ جوامع انساني، يكي از سرفصل‌هاي همايش‌ها را به تاريخ آفريقا اختصاص داده است. در اين باره شش بروشور و دو كتاب مقدمتاً منتشر مي‌شود كه در بروشور يكم بر روي سايت‌ دانشگاه، برنامه‌هاي جلسات مربوط به همايش تاريخ آفريقا، اين مشخصات و اطلاعات درج شده و برخي عناوين سخنراني‌ها و مدعوين سخنران معرفي شده‌اند:  18 ژانويه، دكتر كريستوفر. پي داوي، استاد دانشگاه بردفورد: ـ نسل‌كشي رواندا و حافظۀ جمعي.  1 فوريه 2017، دكتر جاناتان بلوف، استاد مؤسسه اس. او. اي. دي: ـ تكامل سياست خارجي رواندا؛ از نسل‌كشي تا جهاني‌‌سازي. 15 فوريه 2017، دكتر ربكا بردشاو، از مؤسسه اي. او. اي. اس: ـ زمين، ميراث و فقدان: ابزارهايي براي فهم باستان‌شناسي در سودان، شهري يا مناطق شهرنشين سودان. 1 مارس، دكتر كارن ريس، استاد دانشگاه ادينبورو:ـ بهداشت، تنازع و خويشاوندي در هنگامه فراگيري ايدز در بوتسوانا. 8 مارس 2017، ايني دِلِه آدِدِجي، از مؤسسه اس. او. اي. اس: ـ تصويرپردازي دوبارۀ فرقه بوكوحرام به‌عنوان تأمين‌كنندۀ خدمات عمومي در نيجريۀ شمالي!15 مارس 2017، دكتر اتوره مورلي از همان مؤسسه اس. او. اي. اس: ـ جنگ شهري و برده‌داري در افريقاي جنوبيِِ پيشااستعماري (تاريخي مربوط به حدود 1870)

    شكوه دوران بيزانس
    در همان دپارتمان تاريخ دانشگاه كمبريج و سلسله سمينارهاي تاريخي، در ماه مي آينده، سميناري با عنوان دوران بيزانس برگزار مي‌شود. مهم‌ترين خطابه‌ها و جلسات اين سمينار عبارت است از: سوم مي 2017، لامپا داريدي، از انستيتو مطالعات متون تاريخي پاريس سي. ان. آر. اس:
    ـ مسيحيان اواخر عهد باستان در غزه
    31 مي 2017، دكتر مارك جان كودياك، استاد كالج وولفسون از دانشگاه آكسفورد:
    ـ تجارت برده، بين جهان اسلام و اروپاي شمالي در قرون نهم و دهم ميلادي...
    همچنین ميزگردی با حضور چند تن از استادان تاريخ قرون‌وسطا، دربارۀ تبادلات بين قاره‌اي در سده‌هاي هشتم تا يازدهم ميلادي در حوزۀ جوامع مديترانه‌اي (آسيا، افريقا و اروپا) برگزار خواهد شد.

    همايش‌هاي تاريخ عمومي
    ديگر همايش دپارتمان تاريخ كمبريج در زمستان و بهار سال 2017، سميناری با عنوان تاريخ عمومي است. هفت سخنراني و جلسه موازي نیز براي پرسش‌ها و پاسخ‌ها ميان استادان، پژوهندگان و دانشجويان برقرار شده است. يكي از اين جلسه‌ها دربارۀ آثار و مجموعه‌نظرات و تدقيقات تاريخي مورخ نامدار بريتانيايي، آرنولد توين بي‌ است. وي كلي‌ترين نماد در تاريخ‌نگاري عمومي است و آثار او مشهورترين و مهم‌ترين گام در مسير شناخت تمدن و تاريخ بشر محسوب مي‌شود. توين بي خود از سخنرانان مداوم و استادان برجسته در دپارتمان تاريخ سلطنتي بريتانيا و دپارتمان تاريخ دانشگاه كمبريج، لندن و آكسفورد بود. يكي از محل‌هاي اين دانشگاه هم به نام وي نامگذاري شده است. جزئيات و موضوع سخنراني‌ها در شماره‌هاي بعد منتشر خواهد شد.

    سمينار تمايز فرهنگ‌ها و تنوع جوامع
    در تابستان سال آينده، مجموعه‌سخنراني‌هايي در همايش تمايز فرهنگ‌ها و تنوع در جوامع مختلف انساني در دانشگاه سن‌پترزبورگ برگزار خواهد شد. اين سمينار در كنار يك دوره سخنراني‌هاي تاريخي دربارۀ ميراث مشترك اورآسيايي در نظر گرفته شده و به‌عنوان مجموعه‌اي در باب مسائل بنيادين فرهنگ و تأثيرات متقابل انساني در حيطه تاريخ ادامه مي‌يابد.
    در اين همايش، مجموعه‌اي از چند سخنراني مهم برگزار مي‌شود كه برخي از آنها عبارت‌اند از: 1ـ دكتر ايرنا ولاديميرسكي/ رئيس دپارتمان تاريخ در كالج آشوا با عنوان: ـ ملت‌ها و هويت‌شناسي در جوامع چند فرهنگي (با مطالعۀ موردي جامعه يهوديان در امپراتوري روسيه). 2ـ دكتر ماريا كوروتوا/ استاد دانشگاه اقتصاد سن پترزبورگ روسيه؛ با عنوان: ـ روابط متقابل فرهنگي در هاربين در دهه 1920. 3ـ دكتر كريستينا نيكولار ميكياري پاسوس/ استاديار دانشگاه سائو پائولو در برزيل و استاد مدرسه الاهيات در همان شهر؛ با عنوان: ـ تماس‌هاي فرهنگي در جوامع پيرامون مديترانه 4ـ عنايت عثمان/ استاديار دانشگاه ماركوت امريكا با عنوان: ـ مديريت ازدواج زنان مسلمان و تغيير و تحول محدوده‌هاي جنسيتي. 5ـ اِلنا مارسينووا/ استاد آكادمي علوم اجتماعي روسيه؛ با عنوان كنترل اجتماعي در جوامع چندفرهنگي روسيه در نيمۀ دوم قرن هجدهم. در سمينار تمايز فرهنگ‌ها، كنسرت و اپراي نمايشي متشكل از گروه‌هاي چند كشور مختلف روي صحنه خواهد رفت.

    سمينارهاي دين
    همايش‌هاي ديني و مذهبي از سوي دانشگاه‌ها و مؤسسات بسياري در پنج قاره برگزار مي‌شود. برخي از اين سمينارها را در اينجا معرفي می‌کنیم كه ممكن است اخيراً برگزار شده باشد يا بعداً برگزار شود و در آن صورت در وقت مقرر ممكن است با جزئيات افزونتر به معرفي سخنرانان و مراسم و موضوعات هر يك از جلسات و خطابه‌ها بپردازيم. عجالتاً چند سمينار مهم در حوزۀ اديان: 1ـ اسلام و روابط صلح‌آميز: پنجم آوريل 2016، در دانشگاه كاونتري لندن. 2ـ اسلام و دولت‌هاي مدرن: هفتم و هشتم آوريل 2016، در دانشگاه ايلينويز. 3ـ فضاهاي مقدس واقعي در جهان شبكه‌هاي مجازي (مورد بوديسم): يكم تا هشتم آوريل 2016، در دانشگاه دولتي اوريگان. 4ـ سومين كنفرانس سالانۀ مطالعات اسلامي لندن كه در روزهاي 11 و 12 آوريل 2016 برقرار است. 5ـ اديان و حقوق بشر اين يك كنفرانس بين‌المللي است كه در روزهاي 14 و 15 آوريل 2016 در شهر پادووا در كشور ايتاليا برگزار مي‌شود. 6ـ درنورديدن مرزها... سميناري است كه به پژوهش‌هاي ميان رشته‌اي در مطالعات عربي و اسلامي پرداخته و در ماه مي 2016 در دانشگاه دولتي ايروان در كشور ارمنستان، همراه با يك ميزگرد برگزار شده است. 7ـ همايش سالانه اديان شرقي اين همايش را دپارتمان الاهيات دانشگاه پيتسبورگ در آكادمي آمريكايي اي. اي. آر واقع در ايالت پنسيلوانياي آمريكا در روزهاي 6 و 7 مي 2016 برگزار مي‌کند.

    مرگ و تدفين
    بررسي عقايد و مراسم تدفين در يونان كهن

    اين همايش، در تداوم سميناري است كه پنج سال قبل در يونان برگزار شد. در آن سمينار، مجموعه خطابه‌هايي دربارۀ مرگ، فلسفۀ زيستن و اقتضاي مرگ به‌مثابۀ پايان ناگزير حيات، آيين‌هاي متفاوت و متنوع در جوامع و فرهنگ‌هاي مختلف پيرامون مرگ و رويكردهاي تدفين در رفتار با جسم بي‌جان يا نعش، مراسم و يادكردهاي مردگان و ... كه در مجموع نشان از عمق تاريخي و فرهنگي مرگ به‌مثابۀ مهم‌ترين چالش اعتقادي و فلسفي و حتي روان‌شناختي در تمام جوامع و براي تمام انسان‌ها داشت. دانشكده الاهيات و فلسفۀ دانشگاه آتن اين بار در پژواك فلسفي و كلاسيك يوناني، به اين موضوع بازگشته و سمينار «بررسي مراسم تدفين و عقايد مربوط به مرگ در يونان باستان» را برگزار مي‌كند. تمايلات ارتودوكسي در كليساي روسيه و يونان و ديگر سرزمين‌هاي متمايل به راست كيشي در جهان مسيحي، مرگ را در كانون عقايد و ايمان ديني قرار داده و عظمت اين واقعه را چون سايه‌اي ابدي بر سر عقايد فلسفي و باورهاي ديني حفظ مي‌كنند. به همين دليل، با تمايز بيشتري دربارۀ اين جوامع بحث مي‌شود. در مراسم همايش تدفين در يونان باستان، استادان الاهيات و فلسفه سخنراني‌هايي خواهند داشت با موضوعات مربوط به رابطۀ مرگ و دين، تأثير عقايد فلسفي بر كيفيت مراسم تدفين، خدايان و نقش آنها در يونان باستان، هنر مقبره‌ها و ... .

    شب دايرة المعارف بزرگ اسلامی
    دویست و نود و نهمین شب از مجموعه شب  های مجلۀ بخارا با همراهی بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار، گنجینۀ پژوهشی ایرج افشار، مرکز دایرۀ المعارف بزرگ اسلامی، کتابفروشی آینده، و مجلۀ بخارا به شب «دایرۀ المعارف بزرگ اسلامی» اختصاص یافت.
    در ابتدای این مراسم، دکتر سید مصطفی محقق داماد، از خاندان فرهیختۀ سید کاظم بجنوردی یاد کرد و بیان داشت: کار دایرۀ المعارف به دست یک نفر اهل همت انجام شد و آن از خانواده  ای اصیل و شریف علم و ادب اسلامی جناب آقای محمد کاظم بجنوردی بود. خداوند به کاظم بجنوردی توفیق داد و از زندان که بیرون آمد پس از مدت کوتاهی در مسائل سیاسی و نمایندگی مجلس فعالیت داشت. اما زود دست از سیاست کشید و به دایرۀ المعارف آمد و در گوشۀ اتاقی مشغول به کار شد. امروز تمثال ها و عکس هایی که دیدید در کنار آقای بجنوردی مشغول کارند و به حمدالله کار بزرگی در ۲۲ دو جلد تحویل شده است. ترجمه به انگلیسی و عربی آن در حال انجام است. چندین دایرۀ المعارف در کنار این پژوهش و گردآوری از جمله: دانشنامۀ حقوق ایران، دانشنامۀ تهران بزرگ و …. در دست کار است.
    دیگر سخنران این مجلس، دکتر صادق سجادی به دوران آغاز فعالیت خود در دایرۀ المعارف بزرگ اسلامی و نقش تربیتی این مرکز در مورد محققان جوان اشاره داشت و گفت: استاد محقق داماد در مورد تربیت جوانان سخن گفتند و این حقیقتی است که نمی شود انکار کرد. در دوره ای که ما جوانتر بودیم و افتخار شاگردی اساتید بزرگی چون دکتر زریاب، دکتر زرین کوب، عنایت الله رضا، شرف الدین خراسانی را داشتیم، همین نگاه بر این مجموعه حاکم بود و امروز هم حاکم است. تدابیری که برای تشکیل کلاس  ها و تربیت محققان اندیشیده می شود، همه در جهت تأیید سخنان دکتر محقق داماد است.
    در ادامه این مراسم، دکتر اصغر دادبه از تأثیر فرهنگ ایرانی بر فرهنگ اسلامی سخن گفت. وی با اشاره به این نکته که بزرگ ترین دلیل بر اعجاز فرهنگ و زبان ما این است که دشمنان قسم خوردۀ این زبان، ایرانی بودند گفت: امروز باز شمشیرها علیه این زبان و فرهنگ آخته شده است، همگی باید بیش از پیش این مسئله را دنبال کنیم و بدانیم که بودیم و کجا بودیم. وقتی برنامه ریزی های آموزشی ما به گونه ای است که دانشجوی دکتری ادبیات نمی تواند حافظ را به درستی بخواند، مشخص است که فردا روز قرار است که چه اتفاقی بیفتد. اگر به آن سخن مولا علی که انسان دشمن کسی است که نمی داند از دیدگاه دیگری بنگریم و بگوییم که دوست کسی است که می داند پس می توانیم بگوییم که وقتی ندانیم چگونه می خواهیم دفاع کنیم یا نسبت به این موضوع مهر بورزیم. باور کنید بزرگ ترین وظیفۀ ما این است که فرزندانمان را با این متون که در ابتدا حافظ و سعدی و بعد فردوسی است آشنا کنیم. وگرنه باخته ایم. به معنی واقعی باخته ایم.
    آخرین سخنران این مجلس سید کاظم موسوی بجنوردی بود که گفت: واقعیت این است که نخستین سؤالی که دیگران از من دارند این است که شما چگونه به فکر تشکیل این گروه دانشنامه افتادید؟ یکی از آن ها این است که در ایران آن دوران که ما شروع  به کار کردیم، آن تبی که امروزه برای دایرۀ المعارف نویسی در ایران هست، نبود. یکی کارهای آقای مرحوم مصاحبی بود و عشق و علاقۀ این مرد بزرگ در دو جلد که بسیار وزین منتشر شد و دیگری خدمات آقای یارشاطر که از چهره  هایی است که من همیشه دوست داشتم و به او افتخار می کنم که یک خادم فرهنگ هست که جوانمردانه فرهنگ ایرانی را معرفی کرد. و کسانی که او را نمی شناسند و ارزش او را بی  مقدار جلوه می  دهند باید در عقل و خردشان تردید کرد. این کل تجربۀ ما بود.

    جایزه دکتر داوری اردکانی
    مراسم سومین دوره جایزه دکتر داوری اردکانی با حضور اصحاب فرهنگ و اندیشه در مرکز فرهنگی شهر کتاب برگزار شد.
    در این مراسم اساتیدی چون سید محمدرضا بهشتی، احمد رجبی، شهرام پازوکی، حمید طالب زاده، علی اصغر مصلح، مالک شجاعی، شهین اعوانی، رضا سلیمان حشمت و حجت الاسلام دعایی حضور داشتند.
    در ابتدای این مراسم علی اصغر محمدخانی، معاون فرهنگی شهر کتاب گفت: هدف اصلی ما از برگزاری این جایزه شناسایی و کشف استعدادها در رشته فلسفه است تا معلوم شود چه کارهایي در این حوزه انجام می شود. به بیان دیگر شناسایی کارهای خوب یکی از مهم ترین اهداف این دوره است. علاوه بر این تشویق دانشجویان و بررسی و ارزیابی وضعیت پژوهش و تالیف در کشور نیز از دیگر اهداف برگزاری این جایزه است. معاون فرهنگی شهر کتاب در پایان اظهار کرد: فراخوان شرکت در سومین دوره جایزه دکتر داوری اردکانی سال گذشته منتشر شد و از میان مجموعه های رسیده دو پایان نامه یکی به عنوان برگزیده و دیگری به عنوان پایان نامه تشویقی انتخاب شد. هیات داوران انتخاب عبارتند از سیدحمید طالب زاده، ضیاء شهابی، علی اصغر مصلح، دکتر صافیان، شهرام پازوکی و رضا داوری اردکانی. نتیجه این داوری ها به این شرح شد. پایان نامه برگزیده تعلق به احمد رجبی گرفت که استاد راهنمای وی، سیدمحمد بهشتی و مشاور آن طالب زاده بود. پایان نامه تشویقی هم به صبورا حاج علی اورک پور تعلق گرفت. دکتر رضا داوری اردکانی، رئیس فرهنگستان علوم نیز در این مراسم در سخن کوتاهی با طرح سوالاتی چون ما کجا هستیم را باید چه  طور جواب داد؟ نوشته و گفته ما را چه کسی می  خواند و می  شنود و چه حکمی درباره اش می  کند؟ گفت: چند روز قبل کسی به من گفت: «بدبختی ما این است که دنبال فلسفه می رویم»؛ ما این همه دنبال کنکور و رشته  های فنی- مهندسی و علمی می  رویم و مقاله می  نویسم، آیا آنها نمی  تواند خطر اینکه دویست نفر یا هزار نفر که فلسفه می خوانند را دفع کند؟ یعنی سَم فلسفه این قدر ملهک است که جلوی پیشرفت تاریخ را می گیرد؟ این همه دانشجوی علوم پایه، فنی-مهندسی و ... دارید، جبران کنید! ما دانشجوی با استعداد و فعال داریم که در استنفورد جایزه فیلدز بگیرد؟ (اشاره به زنده یاد مریم میرزاخانی)، آیا فلسفه ما را گمراه کرده است؟ فلسفه ما را از راه به در برده است؟
    داوری اردکانی تاکید کرد: چند روز قبل یکی از دوستانم گفت: زمان شما بهتر بود. من هم گفتم: نه بهتر نبود! البته آنچه که ایشان گفت درست بود ولی من نسبت به وضع فلسفه خوش بین هستم. سی سال، چهال سال، پنجاه سال قبل اشخاص خوبی بودند ولی مثل دکتر رجبی و دکتر اورک پور را با این رساله ها نداشتیم.

    حکمت اشراقی در جهان ما
    همایش بزرگداشت حکیم سهروردی که در موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران برگزار شد دکتر دینانی به موضوع معنی اشراق در حکمت سهروردی اشاره داشت و گفت: شیخ شهید صاحب کتاب حکمت‌الاشراق و فلسفه او، فلسفه اشراقی است. کلمه اشراق عربی است و واژه شرق به‌معنای طلوع خورشید است. به همین جهت مکان طلوع و غروب خورشید مشرق و مغرب نامیده می‌شود. هر نوری که می‌تابد برای این است که دیده شود. صدا و موسیقی نیز از آن جهت نواخته می‌شود برای اینکه شنیده شود. بنابراین اگر گوشی در عالم هستی نباشد نواختن موسیقی معنایی ندارد. وی ادامه داد: نور و صدا اهمیت اساسی در هستی دارند و عالم هستی عالم نور و صداست. در مقابل این دو چشم و گوش به عنوان دو قوه‌ای هستند که نور و صدا را دریافت می‌کنند. خداوند متعال زمانی که درباره خودش سخن می‌گوید خود را واجب‌الوجود معرفی نمی‌کند بلکه می‌گوید من سمیع بصیر هستم. البته اینکه واژه سمیع در ابتدا می‌آید نیز قابل تأمل است. این استاد فلسفه با طرح این گزاره که بین شنیدن و دیدن کدام قوه در فهم آدمی بیشتر تأثیرگذار است افزود:
    مولوی بلخی در ابتدای مثنوی بسم‌الله نمی‌گوید اما کتابش را با این مصرع شروع می‌کند که «بشنو از نی چون حکایت می‌کند» سهروردی اما نوری است و بیش از آنکه روی گوش تکیه کند به چشم اشاره دارد و می‌گوید خداوند نورالسموات و الارض است. حکمت و فلسفه سهروردی هم نوری و اشراقی است. دینانی با بیان اینکه به مدت 800 سال به اشتباه سهروردی را قائل به اصالت ماهیت دانسته‌اند، گفت: طی این زمان فلاسفه بیان کرده‌ اند که چون شیخ سهروردی معتقد است وجود اعتباری است قایل به اصالت ماهیت است در حالی که این عین نادانی است چرا که سهروردی قایل به اصالت نور است. چون ماهیت ظلمانی است. چنانکه ابن‌سینا ارسطو و ملاصدرا قایل به اصالت وجود هستند اما شیخ اشراق می‌گوید وجود یک ماهیت اعتباری است و قایل به اصالت نور است. حجت‌الاسلام خسروپناه نیز در این مراسم درباره «کاربست روش‌شناسی حکمت اشراق برای جلوگیری از انحطاط انسانی» سخنرانی کرد و گفت: حکمت سهروردی نشان می‌دهد شیخ اشراق از روش‌های عقلی، شهودی، نقلی و تجربی استفاده کرده است و آثار وی با وجود سن 38 ساله‌اش نشان‌دهنده اوج نبوغ آن است. وی بیهوده روشی را استفاده نکرده بلکه یک فرآیند متدولوژی را طی کرده بدین معنی که با یک روش‌شناسی عقلانی شروع به نفی شکاکیت مطلق می‌کند. سپس به سراغ معرفت‌های حصولی و ابزار می‌رود و در نهایت با روش عقلی آنها را تبیین می‌کند. وی با بیان اینکه انحطاط فلسفی وقتی رخ می‌دهد که روش عقلانی رخ بربندد، گفت:
    وقتی نگاه کثرت به وحدت فنا شد انحطاط عرفانی پدید می‌آید. سهروردی معتقد است متکلمی که تنها روش نقلی را دارد بخشی از راه رفته و فیلسوفی که روش عقلی را به کار می‌گیرد نیز بخشی از راه را طی کرده و به همه آن اعتماد نداشته است در حالی که ما به همه روش‌ها نیاز داریم. دکترغلامرضا اعوانی نیز در این مراسم سخنرانی خود را درباره «سهرودی و غزالی» آغاز کرد و گفت: تلاشم این است که دلایلی بیاورم که سهرودی چقدر تحت تاثیر غزالی بوده است یا خیر؟ طوسی در کتابش با ادله‌ای که می‌آورد در واقع جواب غزالی را می‌دهد اما اینکه سهروردی با فلسفه‌اش جواب مقتضی به غزالی داده و سبب تداوم فلسفه شده و در واقع این ابن رشد نبوده که باعث شده جریان فلسفه ادامه پیدا کند بلکه سهرودی بوده، موضوع دیگری است. سهرودی با کتاب اشراق در واقع پاسخی صریح به غزالی می‌دهد و باعث می‌شود که فلسفه به حیات خودش ادامه می‌دهد. این استاد فلسفه ادامه داد: مراد غزالی از تکفیر فلاسفه رد فلسفه یونانی بوده و او با نوشتن کتاب‌هایی مانند احیا علوم دین و مشکات الانوار مبادی یک فلسفه را تاسیس می‌کند.

    فلسفه اسلامی و زبان فارسی
    دومین نشست نقد و بررسی متون فلسفی در زبان فارسی با عنوان «فلسفه اسلامی و زبان فارسی» با حضور حسین کلباسی اشتری، استاد فلسفه دانشگاه علامه طباطبایی، قاسم پورحسن، عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار شد.
    کلباسی در ابتدای سخنانش با اشاره به اینکه باید بدانیم نگاه فیلسوف یا فلسفه به زبان از چه سنخی است؟ گفت: باید توجه داشت که نگاه فیلسوف به زبان از چه سنخی است و اساساً ما چند نشانه توجه جدی و ماندگار اهل فلسفه به زبان از لحاظ تاریخی داریم که کمک می‌کند دریابیم موضع فلسفه به زبان چیست؟
    وی با بیان اینکه اینکه از نوشته‌های معروف کلاسیک همچنان پایدار و جاویدان، رساله کراتولوس افلاطون است که اهل فلسفه با آن آشنا هستند، افزود: این رساله گفتگوی سقراط با هرموگنس و کراتولوس است که همه اهالی فلسفه نیازمند خواندن چندین باره آن است. در این رساله مطرح می‌شود که آیا زبان و لفظ قراردادی است یا ازلی؟ در این رساله سقراط مطرح می‌کند که نفس، جنبه تکوینی داشته و اعتباری و قراردادی نیست و انسان آنها را کشف می‌کند. پورحسن دیگر سخنران این نشست نیز در ادامه با اشاره به فارسی‌نویسی در فلسفه گفت: برخلاف اینکه امروز به عربی‌نویسی شهره هستیم، عربی‌نویس نبوده‌ایم. من در مقدمه «دانشنامه علایی» که بنیاد حکمت صدرا چاپ کرد، عنوان کردم که این فهم نادرستی است که با رساله التفهیم ابوریحان و دانشنامه علایی ابن سینا، فارسی نویسی ما شروع می‌شود. بنابراین بنا به دلایلی این دوران بسط فارسی‌نویسی است و نه آغاز آن. جالب است وقتی ما به سهروردی و بابا افضل می‌رسیم، هر کدام سيزده رساله در فارسی نویسی دارند. حتی از نگاه لمن هم این موضوع به دور مانده و سيد حسین  نصر در نوشته مستقلی که نظیر آن را نداریم، به این موضوع پرداخته است.  این استاد دانشگاه با اشاره به اینکه پایان بنی‌امیه آغاز پارسی‌نویسی است، گفت: به نظر می‌رسد که ما اگر دوره سامانیان را مهم بدانیم، شاید بتوانیم بگوییم که با ظهور صفاریان این تلقی شکل می‌گیرد و با سامانیان، پارسی نویسی بسط پیدا می‌کند. من همچنان در نظریه استاد زرین‌کوب که معتقد است ۲۰۰ سال به لحاظ علمی سکوت کرده‌ایم، شک دارم. گرچه ما بعد هم به عرب پشت کردیم و فردوسی به صراحت این دشمنی را بیان می‌کند. بنابراین این تفکر همواره بوده و در مقابل تازی نویسی، ما حجم بسیاری پارسی نویسی داریم. بنابراین تا سال ۱۴۲۰، يعني همان سال نوشتن دانشنامه علایی، راه درازی است.
    وی ادامه داد: زمانی که مأمون پیروز می‌شود، ایرانیان هستند که مرکز امپراتوری خلافت اسلامی را از حوزه عرب، به خراسان بزرگ منتقل می‌کنند و این واقعه بزرگی است و اگرچه زمانش طولانی نیست اما حقیقت این است که مامون در درون تفکر ایرانی است و جالب این است که برای مامون مکتب مرو به میزانی که اهمیت دارد مکتب بغداد اهمیت ندارد.

    توسعه نیازمند خودآگاهی است
    رضا داوری اردکانی، رئیس فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران در نشست تخصصی «تأملی در تحول فکری ایرانیان در عصر مشروطه» که روز گذشته در خانه بیداری اسلامی اصفهان برگزار شد، گفت: به نظر بنده اگر مشروطه سیر عادی خود را طی کرده بود، بیست و هشتم مردادی رخ نمی داد.
    داوری اردکانی، بیست و هشتم مرداد را پایان دوران تاریخی نهضت های استقلال طلبانه در قرن اخیر دانست و گفت: اهمیت بیست و هشتم مرداد تنها به خاطر وجه ملی آن نیست؛ بلکه این روز آغار دوره تازه ای در جهان است. بیداری دینی جهان بعد از این واقعه تاریخی صورت تازه  ای پیدا کرد. داوری اردکانی در ادامه این نشست بخشی از صحبت های خود را به  موضوع آزادی اختصاص داد و با بیان اینکه آزادی تاریخ ندارد، تأکید کرد: تاریخ آزادی، تاریخ انسان است؛ چرا که آزادی در فطرت اوست و انسان یعنی آزادی.
    این چهره ماندگار فلسفه کشور، اختلاف علمای مشروطه را در منشأ و وسعت تعریف آزادی ارزیابی کرد و اظهار داشت: علما در مصداق آزادی اختلافی نداشتند. نکته  ای که مهم به نظر می آید این است که در لیبرالیسم آزادی اصل است و عدالت در راستای آن تعریف می  شود. تا کنون در خصوص تعریف و مفهوم آزادی تحقیق دقیقی صورت نگرفته است.
    رییس فرهنگستان علوم، ضمن اشاره به اینکه آزادی در عصر حاضر مفهوم جدیدی یافته است، اظهار داشت: قبل از قرن هجدهم میلادی در هیچ جا از آزادی نشانی نمی‌بینیم، یونانی ها نیز هرگز از آزادی صحبت نکردند. دموکرات های آتن سقراط را به جرم انکار خدا و انحراف جوانان کشتند. دموکرات های آتن هم به آزادی قائل نبودند. رییس فرهنگستان علوم همچنین اضافه کرد: انسان خلیفه الله است و آزادی در فطرت اوست و انسان یعنی آزادی. در دوره جدید بشر ادراک جدید از خودش دارد و انسان انسانی سازنده است.
    چهره ماندگار فلسفه کشور با بیان اینکه در دوره مشروطه از آزادی  های لیبرالی صحبت به میان می  آمد، تأکید کرد: در خصوص این دوره بحث هایی مطرح است؛ مثل اینکه آیا علما  شروع کننده مشروطه بودند یا دیگران. اما به هر جهت اگر حمایت دین نبود، بی شک عدالتخانه در ایران شکل نمی گرفت. به گفته رییس فرهنگستان علوم تلاقی دین با مشروطه امر تاریخی مهم است که نمی توان آن را نادیده گرفت. زمانی که مشروطه آمد علمای بزرگ شیعه و در رأس آنها آخوند خراسانی، میرزای نایینی، آیت الله حاج آقا نورالله نجفی اصفهانی از آن حمایت کردند و حتی شیخ اسماعیل محلاتی در وجوب مشروطیت مطلب نوشت. شیخ فضل الله نوری نیز  در ابتدای امر موافق بود. حتی ماده دوم متمم قانون را پیشنهاد کرد، مجلس و قانون  گذاری را قبول کرد و  حامی مشروطیت نیز بود، اما می  گفت این آزادی مطرح شده شرک است.
    رییس فرهنگستان علوم  تأکید کرد: علمای نجف و اصفهان البته نه همه آنها، سلیقه شیخ فضل الله نوری را نمی پسندیدند. برای نمونه حاج  آقا نورالله، آزادی را به توحید برمی‌گرداند. شیخ اسماعیل محلاتی نیز برای آزادی دو استثنا در احکام کلی شرعی و احکام قضا قائل بود. داوری اردکانی بر لزوم نیاز به گزارش ایام تاکید و عنوان کرد: باید بدانیم مشروطه با ما چه کرده است، مشروطه چه بوده از کجا آمده و انقلاب ما با مشروطه چه نسبتی دارد. این چهره ماندگار فلسفه کشور در ادامه ضمن انتقاد از فقدان تاریخ فکر و فلسفه، خاطر نشان کرد: پیش از این تاریخ فلاسفه یا تاریخ فقها داشتیم، اما تاریخ فلسفه و فقه نداشتیم، اما در دوران جدید به تاریح علم، فلسفه و ادبیات توجه شده است.
    داوری با بیان اینکه توسعه یعنی هر چیز باید به جای خودش بنشیند، اظهار داشت: برای توسعه نیازمند عزم هستیم که عزم نیز خودآگاهی می طلبد. باید ببینم از کجا باید حرکت کنیم و چه داریم. وی در پایان در خصوص تاثیر انقلاب اسلامی بر آینده نیز، خاطر نشان کرد: امام خمینی(ره) هم سیاستمدار، هم فیلسوف و هم عارف بودند و با انقلاب گشایش در تاریخ پیدا شد و با این انقلاب دینی یک تجدید عهد صورت گرفت.

    غلط ننويسيم
    نشست نقد و بررسی كتاب «غلط ننويسيم» نوشته اميد طيب‌زاده با حضور موسی اسوار، علاء‌الدين طباطبایی و اميد طيب‌زاده در سرای اهل قلم برگزار شد.
    امید طبیب‌زاده در ابتدای این نشست اظهار کرد: استاد نجفی که کتاب «غلط ننویسیم» را در ویراست اول و دوم منتشر کرد، فیش‌های زیادی  نیز برای ویراست سوم آن تهیه کرده بود که متاسفانه اجل مهلت نداد و وی نتوانست ویراست سوم را منتشر کند. با همه این تفاسیر باید بگویم که این کتاب، اثری نیست که ما کارش را تمام شده بدانیم و باید مدام بروز شود.
    وی ادامه داد: کتاب‌های مشابه «غلط ننویسیم» در کشورهایی مانند آلمان، انگلستان و فرانسه هم منتشر می‌شود و دائما در حال بروزرسانی است. ابوالحسن نجفی به دلیل اعتباری که نزد اهل قلم داشت این کار را شروع کرد و اثرش مورد استقبال قرار گرفت و حال که استاد نجفی دیگر در میان ما نیست، وظیفه نهادی مانند فرهنگستان زبان است که این پروژه را پیگیری کند. علاء‌الدين طباطبایی نیز در ادامه نشست درباره این اثر اظهار کرد: کتاب‌هایی مانند «غلط ننویسیم» و کتابی که دکتر طبیب‌زاده برای این اثر نوشته به پیشرفت زبان بسیار کمک می‌کند. کتاب‌هایی شبیه به «غلط ننویسیم» در همه زبان‌های زنده و پویای دنیا وجود دارد که روش درست نویسی را آموزش می‌دهد. این دو کتاب در جهت برنامه‌ریزی زبان است که در برخی کشورها به صورت رسمی و در برخی کشورها به صورت غیر رسمی انجام می‌شود.
    این زبان‌شناس در توضیح تفاوت زبان گفتار و زبان نوشتار اظهار کرد:‌ مهم‌ترین مساله در تفاوت اساسی زبان گفتار با نوشتار، محافظه‌کاری زبان نوشتار است که اتفاقا این محافظه‌کاری مفید هم است؛ چراکه هدف از کتابت، حفظ رابطه میان نسل‌هاست. باید توجه داشته باشیم که اگر کتابت نباشد تغییر در زبان زیاد اتفاق می‌افتد و بعد از مدت کوتاهی شاهد دو زبان کاملا متفاوت خواهیم بود.
    وی ادامه داد:‌ اینکه کتابی مانند «غلط ننویسیم» برای زبان باریشه‌ای مانند فارسی نوشته شود، کار عجیبی نیست و مخالفت با این اثر بیشتر جای تعجب دارد. من این کتاب را چندین بار خوانده‌ام. بخشی از این کتاب درباره املاء است که همگی آن‌را قبول دارند و اختلاف نظری نیست. مسئله دیگر، درباره برنامه‌ریزی زبان مطرح شده است؛ یعنی ما در جهتی حرکت کنیم که یک زبان معیار شود و عده‌ای دائما در حال بروزرسانی آن باشند.
    طباطبایی در توضیح کاربرد‌های «غلط ننویسیم» گفت: این کتاب در جهت معیارسازی زبان فارسی قدم می‌گذارد. بخش دیگری از صحبت‌های نجفی در این کتاب درباره علوم زبانی است و به آنها کمک می‌کند. یعنی به همه کسانی که به نحوی با زبان در ارتباط هستند آگاهی می‌دهد. من واقعا نظر مثبتی به این کتاب دارم و از مخالفت‌های برخی دوستان تعجب می‌کنم؛ البته بیان این جمله به این معنی نیست که من با همه نظرات این کتاب موافقم.

    شیخ اشراق یکی از قربانیان تکفیر
    همایش بزرگداشت حکیم سهروردی در موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران برگزار شد.
    آیت‌الله محقق داماد در این مراسم سخنرانی خود را با موضوع «سهروردی شهید تکفیر» آغاز کرد و گفت: اکنون صدای فرزندان یتیمی را می‌شنویم که پدرانشان را می‌کشند و صدای ناله بیوه‌زنانی را می‌شنویم که شوهرانشان را سر می‌برند. زمانه ما زمانه عجیبی است و در این زمان سخن از سهروردی می‌گوییم. اگر به تاریخ مراجعه کنیم می‌بینیم که تفکرات و جریانات تکفیری چقدر کشته و خون داده است و ریشه این تکفیر به چه چیزی برمی‌گردد.
    وی ادامه داد: ریشه تکفیر به پیروان ادیان الهی برمی‌گردد که متهم هستند جامعه بشری را تقسیم به مومن و کافر کردند و این تقسیم‌بندی منشأ خونریزی شده است. جام شوکران سقراط به دست کسانی به او داده شد که می‌گفتند سقراط کافر است و او هم براساس تبعیت از قانون شوکران را نوشید و تاریخ را در سوگ دانایی بزرگ نشاند. در تاریخ اسلام نیز از همان روزهای آغازین چنین موضوعی مطرح شده است اما در زمان رسول‌الله کسی تکفیر نشد البته قدرت دینی از آنجا که خودش را مفسر رسمی دین می‌داند با هر تفسیری که مخالف آن باشد می‌تواند او را محکوم کند.
    آیت‌الله محقق داماد با بیان اینکه شیخ اشراق یکی از قربانیان تکفیر است، گفت: سهروردی فقیه، فیلسوف و حکیمی بزرگ بود و کتاب «التنقیحات فی اصول الفقه» را تالیف کرد که در دانشگاه ریاض روی آن تحقیق شده است و جالب است که فردی که او را بالاترین حکیم، فیلسوف، اسلام‌شناس و فقیه می‌داند عده‌ای او را زندیق و کافر و برخی دیگر او را بلندمرتبه می‌داند.
    وی با اشاره به روایتی از جوزی در کتابش افزود: جوزی نقل می‌کند زمانی که به حلب رفتم تا درس بخوانم دیدم که اهل حلب درباره سهروردی گوناگون سخن می‌گویند و هرکس از نظر خودش درباره او صحبت می‌کنند عده‌ای او را کافر می‌دانند و عده‌ای هم معتقدند که کرامات آسمانی دارد.
    عضو هیأت علمی دانشگاه شهید بهشتی همچنین با اشاره به روایت شیفتگی پسر صلاح‌الدین نسبت به سهروردی از زبان سبط بن جوزی گفت: آورده‌اند که حسودان نامه‌ای به صلاح‌الدین نوشتند که سهروردی فرزندش را از راه منحرف کرده و از او خواستند که جلوی فرزندش را بگیرند گفته شده زمانی که سهروردی را به محکمه آوردند قاضی از او پرسید می‌گویند تو در تصانیف خود نوشته‌ای خدا قادر است پیامبر دیگری را بیافریند شیخ با صراحت گفت: آری نوشته‌ام. قاضی گفت این امر محال است و سهروردی جمله‌ای گفت و ساکت شد. با این مضمون که مگر نه اینکه خدا قادر بر همه امور است و این امر ممکن است قاضی ساکت شد و رأی به تکفیر سهروردی داد. حال اینکه حرف سهروردی از این جهت که امکان عقلی آفریدن پیامبری دیگر غیر از امکان وقوع آن صحیح است اما قاضی محکمه به‌دلیل فشارهای بیرونی و درونی قادر به درک این واقعیت نبود.
    وی افزود: حال سوال این است که چرا سهروردی علی‌رغم دانشی که داشت از خودش دفاع محکمی نکرد. من معتقدم سهروردی عمق فاجعه را دریافته بود و فهمیده بود که تمسک متهم برای دفاع به استدلال در محکمه معنا ندارد که دادرسی عادلانه برقرار باشد چرا که شرط دادرسی عادلانه این است که دادرس آزاد از هرنوع فشاری باشد و این شامل فشارهای بیرونی اعم از دستورات از بالا و فشارهای درونی شامل دگماتیسم ناشی از کج‌فهمی‌های دینی و کج‌اندیشی‌های حزبی است.
    آیت‌الله محقق داماد با بیان اینکه منشأ تکفیر ناشی از تقسیم‌بندی انسان‌ها به کافر و مومن است راه‌حل خود را در این باره پیشنهاد کرد و گفت: من به‌عنوان یک طلبه 72 ساله که عمری را به پژوهش در این عرصه مشغول بودم می‌گویم که باید این تقسیم‌بندی را کنار بگذاریم و تقسیم‌بندی جدید انسان‌ها را به مسالم و محارب مطرح کنیم. بدین‌معنی که هرکس که صلح‌دوست و ساتور به‌دست نیست و می‌خواهد گفت‌وگو کند دست او را بفشاریم و روی او را ببوسیم چرا که حکم قرآن‌کریم و آیاتش این است و ما جایز نیست با کسی که با می‌جنگد بجنگیم.

    عرفان در نگرش ابن سینا
    نشست «عرفان در نگرش ابن سینا» در حسینیه ارشاد برگزار گردید. در این نشست همایون همتی به ایراد سخنرانی پرداخت.
    همتی در ابتدا با اشاره به این که اساتید ابن سینا در ۱۷ سالگی او از توانایی تدریس به او احساس عجز می کردند گفت: هنوز هم روی آثار ابن سینا در دنیا کار می شود. مشهور ترین کتاب او دوره ۱۰ جلدی شفا است. هیئتی در مصر بیش از ۲۰ سال روی شفای ابن سینا کار کردند و آن را تصحیح کردند. امروز کمتر کسی قدرت تدریس شفا را دارد. شاید در حد چند نفر در ایران و در مصر.
    وی افزود: یک بحث این است که ابن سینا مشایی و ارسطویی بوده و یا اشراقی و افلاطونی؟ برخی حکمت المشرقیه ابن سینا را منشأ حکمت اشراقی می دانند. فراموش نکنیم که ابن سینا، ملاصدرا و دیگر فلاسفه اسلامی مطالب زیادی به فلسفه ارسطو و افلاطون افزوده اند و این گونه نیست که تماماً همان حرف ها را تکرار کرده باشند. از طرفی ابن سینا گرایش اسماعیلی داشته است. یعنی قطعاً شیعه بوده اما از نوع اسماعیلیه و یکی از منابع عرفان ابن سینا همین است. نکته دیگر این است که ابن سینا آیا فیلسوفی است که فیلسوفانه در عرفان نظر داده است یا خود عارف بوده و عارفانه سلوک هایی داشته و آن  ها را بیان کرده است؟ برخی در اروپا ابن سینا را عارفِ عقل گرا می دانند که رویکردی فیلسوفانه و عقل گرایانه به عرفان دارد. استاد بنده آیت الله دکتر مهدی حائری یزدی معتقد است نمط های پایانی اشارات مربوط به رشته جدیدی است با عنوان فلسفه عرفان.
    همایون همتی در ادامه اظهار داشت: ابن سینا آثار عرفانی متعددی دارد. یکی از آن ها داستان های عرفانی اوست که افراد زیادی آن  ها را ترجمه کرده اند. دیگری رساله عشق ابن سینا است. آثار دیگری هم در عرفان دارد مثل حکمت المشرقیه همچنین رساله عهد و قصیده عینیه. در رساله عهد می گوید من عهد کرده ام چند کار را نکنم. هرگز شراب نخورم، حتی برای مداوا، که لیس فی الحرام شفاء. در فعل حرام شفا نیست. این پاسخی است بر کسانی که ابن سینا را اهل شراب و ... می دانند.
    همتی در ادامه افزود: اهداف عرفان سکولار چند مورد بیشتر نیست. یکی شاد زیستن که البته عرفان دینی با این مسأله مخالف نیست. دیگری کمک به دیگران. هدف دیگر کسب آرامش است. بعضی با بنگ و افیون و جرس آرام می شوند اما عارفان با یاد خدا. هدف دیگر عرفان سکولار شفا بخشی است. که می بینید امروز در دنیا افرادی پول می گیرند و شفا می دهند. اما خدا را برای این ها نباید خواست. اگر خدا را خواستی این ها را هم خواهی یافت اما خدا را برای این ها بخواهی خدا را نخواهی یافت.

    بزرگداشت نابغه ریاضیات
    مراسم بزرگداشت پروفسور مریم میرزاخانی نابغه ایرانی ریاضیات در انجمن آثار و مفاخر فرهنگی برگزار شد. این مراسم با سخنرانی دکتر حسن بلخاری، رییس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، محمدعلی نجفی مشاور رییس جمهور، دکتر محمدعلی دهقان، رییس انجمن ریاضی ایران، عبادالله محمودیان، استاد دانشگاه صنعتی شریف و علی ایران‌منش، نایب رییس آکادمی جهانی ریاضی و شیمی همراه بود.
    محمدعلی نجفی، مشاور رییس جمهور درگذشت مریم میرزاخانی را تسلیت گفت و بیان کرد: در این مراسم می‌خواهم از دو وجه علمی و اخلاقی مریم میرزاخانی یاد کنم. استعداد مریم در سال 1372 زمانی که وی دوم دبیرستان بود برای ما کشف شد. در آن سال‌ها دوره‌هایی برای دانش‌آموزان با استعداد در دانشگاه صنعتی شریف در تابستان برگزار شد که مریم به همراه دانش‌آموز دیگری به نام رویا بهشتی در این دوره‌ها شرکت کردند و چندی بعد وارد تیم المپیاد ریاضی شدند و آن موقع مریم و رویا سوم دبیرستان بودند و جزو اولین دخترانی بودند که به مسابقات المپیاد ریاضی اعزام شدند و در کمال شگفتی مریم مدال طلا را برد و سال بعد هم همین مدال را دریافت کرد. مشاور رییس جمهور گفت: تز دکتری مریم از سخت‌ترین رشته‌ها بود که مساله‌ جدیدی در این علم را حل کرد. این یک مساله کاملا انتزاعی بود که حتی توضیح و فهم آن برای بسیاری از ریاضیدانان دشوار است اما وی این مساله را واکاوی کرد و یک عمل کاربردی در سیستم‌های دینامیکی انجام داد. همین پروژه مدال‌های متفاوتی برای مریم در پی داشت که ارزنده‌ترین آن مدال فیلدز بود که به عنوان اولین زن ریاضیدان در جهان و ایران به این موفقیت دست یافت. مدال فیلدز برابر با همان مدال نوبل در رشته‌های دیگر است با این تفاوت که مدال فیلدز هر چهار سال یک بار به دانشمندان اعطا می‌شود.محمدعلی دهقان درباره نقش انجمن ریاضی ایران و پیشرفت ریاضی در عرصه بین‌المللی و نقش تربیتی اي که این انجمن در پرورش استعدادهایی مانند میرزاخانی داشت، اظهار کرد: انجمن ریاضی ایران اولین انجمن علمی کشور است که از سال 1349 تاسیس شد و در طول این سال‌ها مسابقات متفاوت ریاضی را داشتیم و از افتخارات انجمن این است که مریم میرزاخانی دو بار موفق به کسب مدال طلا شد.رییس انجمن ریاضی ایران افزود: در حال حاضر برجسته‌ترین ریاضی‌دانان دنیا ایرانی هستند که هر کدام دارای بهترین افتخارات هستند و متاسفانه در ایران قدر آنها شناخته نمی‌شود و برای آنها تنها مراسم یادبود برگزار می‌کنیم.دهقان گفت: متاسفانه ایران در وضعیت خوبی از لحاظ توجه به رشته ریاضی قرار ندارد اکثر دانش‌آموزان با استعداد رشته تجربی را انتخاب می‌کنند و مریم میرزاخانی می‌تواند الگویی بسیار مناسب برای جوان‌ترها باشد و بی‌شک برای پیشرفت در صنایع و پروژه‌های فنی باید علم ریاضی پیشرفت بسیاری داشته باشد. علی ایران‌منش در سخنرانی خود درباره رتبه‌بندی کشورها در اتحادیه جهانی ریاضی گفت: ایران در حال حاضر در رتبه چهارم این اتحادیه قرار دارد که این رتبه‌بندی‌ها به تعداد دانشگاه‌هایی که رشته ریاضی در آنها تدریس می‌شود، تعداد انجمن‌های علمی ریاضی و تعداد ریاضی‌دانانی که در سطح جهانی دارای شاخص‌های ویژه‌ای هستند مانند مریم میرزاخانی که با دریافت مدال فیلدز وی نقش بسزایی در رتبه ایران به وجود آمد.عبادالله محمودیان نیز از دست دادن مریم میرزاخانی را ضایعه‌ای اسفبار دانست و اظهار کرد: میرزاخانی با وجود عمر کمی که داشت تاثیری چندین ساله برای نسل‌ها داشته و الگویی تاریخ‌ساز است. وی در خاطرات خود می‌گفت خوشبختانه دوران بلوغ من سال‌های پس از جنگ بود و در کشور آرامش نسبی برقرار بود و از دیگر شانس‌های من این بود که وزیر آن سال‌ها ریاضی‌دان بود.
    حسن بلخاری در ابتدای این مراسم درباره ارزش علم اظهار کرد: علم فی‌النفسه نور است و تقسیم علم به رشته‌های گوناگون تقسیم در عَرَض و موضوع است و این نوع تقسیم‌بندی اعتباری است و امر اعتباری نمی‌تواند مبنای ارزشی یا ضدارزشی در علوم باشد و نمی‌توان گفت علوم انسانی برتر از علوم تجربی یا بالعکس است.وی درباره موضوع این مراسم و بزرگداشت نابغه ایرانی ریاضیات مریم میرزاخانی گفت: میرزاخانی به حدی از علوم ریاضی رسید که مرزهای ناشناخته در این قلمرو را برای ما باز کرد و افق‌های جدیدی در این علم را گشود. در این مراسم لوح یادبودی از سوی انجمن آثار و مفاخر فرهنگی به خانواده مرحوم میرزاخانی اهدا شد.

 


صفحه 6 از 6